Dharma is the true friend Sanskrit subhashitam

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*विद्या मित्रं प्रवासेषु ,भार्या मित्रं गृहेषु च ।*

*व्याधितस्यौषधं मित्रं , धर्मो मित्रं मृतस्य च ।।*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

भावार्थ -  *यात्रा में ज्ञान सच्चा मित्र,  घर में पत्नी सच्ची मित्र, रोग में औषधी तथा मृत्यु के समय धर्म मनुष्य का  सबसे बड़ा मित्र होता है।*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*Knowledge is the true friend of the journey, the wife is a true friend at home, medicines in the disease and religion is the greatest friend of humanity at the time of death.*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*आपका आज का दिन मंगलमय हो।*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*🙏🌹🚩सुप्रभातम्🚩🌹🙏*

Sanskrit subhashitam

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*अज्ञः सुखमाराध्यः सुखतरम् आराध्यते विशेषज्ञः।*

*ज्ञानलवदुर्विदग्धं ब्रह्माऽपि  तं नरं  न रञ्जयति।।*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩                                      

*एक अज्ञानी व्यक्ति को संतुष्ट करना सरल होता है और किसी विषय के विशेषज्ञ विद्वान को  संतुष्ट करना तो और भी सरल होता है। परन्तु जो व्यक्ति ज्ञानशून्य और विपरीतार्थ ग्राही होते हैं उन्हें तो स्वयं सृष्टि के रचयिता ब्रह्मा जी भी संतुष्ट नहीं कर सकते हैं।*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*It is easy to convince an ignorant person and easier to convince a very knowledgeable person.  But even Brahma, the creator of this World can not convince a wrongly taught silly person having negative attitude.*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*🙏🌹🚩सुप्रभातम् 🚩🌹🙏*

alasasya kuto vidyaa - Sanskrit subhashitam

💐🌸🌺🌷🌸🌷🌷💐🌸

अलसस्य कुतो विद्या 

अविद्यस्य कुतो धनम्।

अधनस्य कुतो मित्रम् 

अमित्रस्य कुतो सुखम्॥

आलसी के लिए विद्या कहाँ,  विद्याहीन के लिए धन कहाँ, निर्धन के मित्र कहाँ और बिना मित्रों के सुख कहाँ॥

A lazy cannot acquire knowledge. Without knowledge wealth cannot be had. Without wealth, you cannot get friends and without friends there is no happiness.

🙏🏻💐🙏🏻 *आपका आज का दिन परम् प्रसन्नता से परिपूर्ण रहे, ऐसी शुभकामना *💐🙏🏻

🌸🌺🌷💐🌸🌺🌷💐🌸

Sanskrit subhashitam

🖌सुभाषित-विज्ञानम् - 40📚

अन्नदानं महादानम् 

मूलम्- 

अन्नदानं महादानं विद्यादानमतः परम् ।

अन्नेन क्षणिका प्रीतिः यावज्जीवं च विद्यया ॥

पदविभागः- 

अन्नदानं महादानं विद्यादानम् अतः परम्। अन्नेन क्षणिका प्रीतिः यावत्-जीवं च विद्यया॥

अन्वयः- 

अन्नदानं महादानम्। अतः परं विद्यादानम् । अन्नेन प्रीतिः क्षणिका (भवति)। विद्यया च यावज्जीवम् (भवति)॥

प्रतिपदार्थः- 

अन्नदानं = खाद्यपदार्थस्य परेभ्यः वितरणम् ; giving/ distributing food (in charity eg. feeding the poor)

महादानम् = उत्तमं, उत्कृष्टं च प्रदानं ; great charity

अतः परम् = इतोऽप्यधिकम् ; even more

विद्यादानम् = ज्ञानस्य वितरणम् ; giving of knowledge (teaching)

अन्नेन = भक्ष्येण ; by food

क्षणिका = तत्क्षणे जायमाना ; momentary

प्रीतिः = आनन्दः, तृप्तिः ; happiness, satisfaction

विद्यया च = ज्ञानेन च ; by knowledge, learning

यावज्जीवम् = आजीवनम्, प्राणधारणकालं यावत् ; all life

तात्पर्यम्- 

भोज्यपदार्थस्य दानाद् अपि उत्तमं ज्ञानस्य दानमिति (तथ्यम्)। कुतः? खादनेन (बुभुक्षा शमनेन च) तात्कालिकी तृप्तिः जायते। परं तु विद्यार्जनेन (अज्ञाननाशः भवति, येन) शाश्वतानन्दः भवति।

Giving food is a great charity; but giving knowledge is a greater one. From the food we get momentary satisfaction. But from knowledge, it lasts the whole life.

प्रश्नाः- 

1. किं महादानम्?

2. ततः परं किम्?

3. ------ च विद्यया। (रिक्तं स्थानं पूरयत)। 

4. 'यावज्जीवं' इत्यत्र सन्धिः विभज्यताम्।

5. 'महादानम्' इत्यत्र समासविग्रहं वदत?

6. 'क्षणिका' इत्यस्य पदविश्लेषणं वदत?

✅

YOU are responsible for your pains & pleasures - Sanskrit subhashitam

​
​

Sanskrit Subhashitam

🖌सुभाषित-विज्ञानम् - 38📚

अयं निजः परो वेति

मूलम्- 

अयं निजः परो वेति गणना लघुचेतसाम् । 

उदारचरितानां तु वसुधैव कुटुम्बकम् ॥ 

पदविभागः- 

अयं निजः परः वा इति गणना लघुचेतसाम् । उदारचरितानां तु वसुधा एव कुटुम्बकम् ॥ 

अन्वयः- 

अयं निजः परो वा इति लघुचेतसाम् गणना (भवति)। उदारचरितानां तु वसुधा एव कुटुम्बकम् (भवति)। 

प्रतिपदार्थः- 

अयं = एषः ; This person (masculine pronoun)

निजः = स्वः ; one's own, belongs to oneself

परः वा = अस्वः, अन्यः ; other, non-related

इति = एवं ; thus

लघुचेतसाम् = अल्पचित्तानां, अधमानां ; of the low-minded people

गणना = मतम् ; counting, considering, (here) believing

उदारचरितानां तु = उत्तमजनानां तु ; of the noble minded, great characters, but

वसुधा एव = लोकः एव ; earth, (here) world 

कुटुम्बकम् = स्वस्य गृहजनाः ; family

तात्पर्यम्- 

एषः मम जनः, एषः अन्यः इति नीचजनाः चिन्तयन्ति। ये महापुरुषाः तेषां तु सम्पूर्णा भूमिः एव स्वस्य गृहमिव भवति।

He is mine, he is another, not mine - such are thoughts of narrow minded people. For the noble minded the whole world is a family.

प्रश्नाः- 

1. लघुचेतसां कीदृशी गणना?

2. उदारचरितानां कीदृशी गणना?

3. 'वसुधैव' इत्यत्र सन्धिः विभज्यताम्।

4. 'उदारचरितानां' इत्यत्र समासविग्रहं वदत?

5. 'लघुचेतसाम्' इत्यस्य पदविश्लेषणं वदत?

6. उदारचरितानां तु ------ ------। (रिक्तस्थानं पूरयत।)✅

You will benefit as per your faith belief- Sanskrit subhashitam

मन्त्रे ,तीर्थे ,द्विजे ,देवे ,दैवज्ञे ,भेषजे गुरौ|

यादृशी भावना यस्य,सिद्धिर्भवति तादृशी ||

    

🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹

मंत्र, पवित्र नदी का जल ,ब्राह्मण ,भगवान ,ज्योतिषी औषध और गुरू इनके उपर जिसकी जैसी श्रद्धा होगी वैसा उसको फल मिलेगा |

श्रद्धा मन का सामर्थ्य है ,उसके कारण ही मनुष्य को यश की प्राप्ती होती है |

Sanskrit Subhashitam

🖌सुभाषित-विज्ञानम् - 38📚

अयं निजः परो वेति

मूलम्- 

अयं निजः परो वेति गणना लघुचेतसाम् । 

उदारचरितानां तु वसुधैव कुटुम्बकम् ॥ 

पदविभागः- 

अयं निजः परः वा इति गणना लघुचेतसाम् । उदारचरितानां तु वसुधा एव कुटुम्बकम् ॥ 

अन्वयः- 

अयं निजः परो वा इति लघुचेतसाम् गणना (भवति)। उदारचरितानां तु वसुधा एव कुटुम्बकम् (भवति)। 

प्रतिपदार्थः- 

अयं = एषः ; This person (masculine pronoun)

निजः = स्वः ; one's own, belongs to oneself

परः वा = अस्वः, अन्यः ; other, non-related

इति = एवं ; thus

लघुचेतसाम् = अल्पचित्तानां, अधमानां ; of the low-minded people

गणना = मतम् ; counting, considering, (here) believing

उदारचरितानां तु = उत्तमजनानां तु ; of the noble minded, great characters, but

वसुधा एव = लोकः एव ; earth, (here) world 

कुटुम्बकम् = स्वस्य गृहजनाः ; family

तात्पर्यम्- 

एषः मम जनः, एषः अन्यः इति नीचजनाः चिन्तयन्ति। ये महापुरुषाः तेषां तु सम्पूर्णा भूमिः एव स्वस्य गृहमिव भवति।

He is mine, he is another, not mine - such are thoughts of narrow minded people. For the noble minded the whole world is a family.

प्रश्नाः- 

1. लघुचेतसां कीदृशी गणना?

2. उदारचरितानां कीदृशी गणना?

3. 'वसुधैव' इत्यत्र सन्धिः विभज्यताम्।

4. 'उदारचरितानां' इत्यत्र समासविग्रहं वदत?

5. 'लघुचेतसाम्' इत्यस्य पदविश्लेषणं वदत?

6. उदारचरितानां तु ------ ------। (रिक्तस्थानं पूरयत।)✅

When to touch right ear? -Sanskrit subhashitam

☀☀☀☀☀☀☀☀☀☀💮💮💮💮💮💮💮💮💮💮🔅🔅🔅🔅🔅🔅🔅🔅🔅🔅 

*क्षुते निष्ठीविने स्वापे परिधानेऽश्रुपातने ।*

*पञ्चस्वेतेषु नाचामेद्दक्षिणं श्रवणं स्पृशेत् ।।*

✴✴✴✴✴✴✴✴✴✴

''छींकने पर, थूकने पर, दांतों से उच्छिष्ट छू जाने पर, मुख से असत्य बात निकलने पर तथा पतितों के साथ बातचीत होने पर शुद्ध होने के लिये दाहिने कान का स्पर्श करना चाहिये ।''

⭕⭕⭕⭕⭕⭕⭕⭕⭕⭕🏵🌼🌸🙏🙏🙏🙏🌸🏵🌼

Friend -Sanskrit subhashitam

🌺🌷💐🌸🌺🌷💐🌸🌺

विद्या मित्रं प्रवासेषु 

भार्या मित्रं गॄहेषु च।

व्याधितस्यौषधं मित्रं 

धर्मो मित्रं मॄतस्य च॥

प्रवास (घर से दूर निवास) में विद्या मित्र होती है, घर में पत्नी मित्र होती है, रोग में औषधि मित्र होती है और मृतक का मित्र धर्म होता है ॥

Knowledge is friend in the journey, wife is the friend at home, drug is friend in illness and Dharma (righteousness) is the friend after death.

🙏🏻💐🙏🏻 *आपका आज का दिन परम् प्रसन्नता से परिपूर्ण रहे, ऐसी शुभकामना * 🙏🏻💐

🌸🌺🌷💐🌸🌺🌷💐🌸

Benefit of abhivadaye -Sanskrit subhashitam

💐🌸🌺🌷💐🌸🌺🌷💐

अभिवादनशीलस्य 

नित्यं वॄद्धोपसेविन:।

चत्वारि तस्य वर्धन्ते 

आयुर्विद्या यशो बलम्॥

विनम्र और नित्य अनुभवियों की सेवा करने वाले में चार गुणों का विकास होता है - आयु, विद्या, यश और बल ॥

A person who is polite and serves experienced people regularly, gains four qualities - age, knowledge, fame and power. 

🙏🏻💐🙏🏻 *आपका आज का दिन परम् प्रसन्नता से परिपूर्ण रहे, ऐसी शुभकामना *🙏🏻💐

🌺🌷🌸🌺🌷💐🌸🌺🌷

Sanskrit subhashitam

🖌सुभाषित-विज्ञानम् - 36📚

न चोरहार्यं 

मूलम्- 

न चोरहार्यं न च राजहार्यं न भ्रातृभाज्यं न च भारकारि।

व्यये कृते वर्धत एव नित्यं विद्याधनं सर्वधनप्रधानम् ॥

पदविभागः- सुलभः।

अन्वयः- 

न चोरहार्यं न च राजहार्यं न भ्रातृभाज्यं न च भारकारि। व्यये कृते वर्धते एव नित्यम्। विद्याधनं सर्वधनप्रधानम् ॥

प्रतिपदार्थः- 

न चोरहार्यं = चोरैः हर्तुं न शक्यते ; not stealable by thieves

न च राजहार्यं = राज्ञा स्वीकर्तुं न शक्यते ; not seizable by kings

न भ्रातृभाज्यं = भ्रातृषु विभङ्क्तुं न शक्यते ; not divisible among brothers

न च भारकारि = भारं न भवति ; not heavy

व्यये कृते = विनियोगे कृते ; when spent

वर्धत एव = वर्धते ; only grows

नित्यं = सर्वदा ; always

विद्याधनं = ज्ञानं नामकं धनं ; wealth of learning

सर्वधनप्रधानम् = सर्वेषु धनेषु मुख्यं ; prime-most among all wealth

तात्पर्यम्- 

विद्या नाम धनं चोरैः वा राज्ञा वा, केनापि हर्तुं न शक्यते। तस्य भारः अपि नास्ति। कस्मैचिदपि दीयते चेत् अस्मासु तत् वर्धते। अतः तत् धनं सर्वधनेषु मुख्यं वर्तते।

The wealth of knowledge cannot be stolen by thieves, cannot be seized by kings, cannot be divided amongst brothers, and is not heavy to carry. The more you spend, the more it grows . It is the most important among all kinds of wealth.

प्रश्नाः- 

1. किं सर्वधनप्रधानम्?

2. विद्यालक्षणानि वदत?

3. 'व्यये कृते' इत्यत्र सप्तमीविभक्तिः कथम्?

4. 'चोरहार्यं' इत्यत्र समासविग्रहं वदत?

5. 'भारकारि' इत्यत्र समासविग्रहं वदत?

6. 'सर्वधनप्रधानम्' इत्यत्र समासविग्रहं वदत?

✅

Sanskrit subhashitam

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*नास्ति धेनुसमं दुग्धम्*

*नास्ति गंगासमं जलम्।*

*नास्ति गीतासमं ज्ञानम्*

*न भाषा संस्कृतं समा।।*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

भावार्थ- *गाय के समान शुद्ध दूध नहीं है, गंगा के समान शुद्ध जल नहीं है, गीता के समान शुद्ध ज्ञान नहीं है तथा संस्कृत के समान शुद्ध भाषा नहीं है।*                      

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*There is no pure milk like cow, there is no pure water like Ganges, there is no pure knowledge like Geeta, and there is no pure language like Sanskrit.*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*🙏🌹🚩सुप्रभातम्🚩🌹🙏*

Sanskrit subhashitam

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*नास्ति विद्या समं चक्षु नास्ति सत्य समं तप:।*

*नास्ति राग समं दुखं नास्ति त्याग समं सुखम्॥*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

भावार्थ - *विद्या के समान आँख नहीं है, सत्य के समान तपस्या नहीं है, आसक्ति के समान दुःख नहीं है और त्याग के समान सुख नहीं है।*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*There is no eye like virtue, there is no penance like truth, there is no sorrow like attachment and happiness is not like sacrifice.*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*आपका आज का दिन परम् मंगलमय हो।*

*🙏🌹🚩सुप्रभातम्🚩🌹🙏*

Majesty is the ornament-Sanskrit subhashitam

🔆🔆🔆🔆🔆🔆🔆🔆🔆🔆⚜⚜⚜⚜⚜⚜⚜⚜⚜⚜❇❇❇❇❇❇❇❇❇❇

*दानेन तुल्यं सुहृदास्ति नान्यो लोभाच्च नान्योऽस्ति रिपुः पृथिव्याम् !*

*विभूषणं शीलसमं न चान्यत् सन्तोषतुल्यं धनमस्ति नान्यत् !!*

✴✴✴✴✴✴✴✴✴✴

*भावार्थ : -दान के समान अन्य कोई सुहृद नहीं है और पृथ्वी पर लोभ के समान कोई शत्रु नहीं है ! शील के समान कोई आभूषण नहीं है और संतोष के समान कोई धन नहीं है !*

☮☮☮☮☮☮☮☮☮☮

*There is no other character like donation and there is no enemy like greed on earth! There is no jewelery like majesty and there is no wealth like satisfaction!*

🌹🌷💐🙏🙏🙏🙏💐🌷🌹

Winnow & sieve -Sanskrit subhashitam

🎱🎱🎱🎱🎱🎱🎱🎱🎱🎱⚫⚫⚫⚫⚫⚫⚫⚫⚫⚫🌐🌐🌐🌐🌐🌐🌐🌐🌐🌐

*विसृज्य शूर्पवद्दोषान् गुणान् गृह्णन्ति साधवः।*

*दोषग्राही गुणत्यागी चालनी इव दुर्जनः॥*

👁‍🗨👁‍🗨👁‍🗨👁‍🗨👁‍🗨👁‍🗨👁‍🗨👁‍🗨👁‍🗨👁‍🗨

*Noble and righteous persons let go defects and accept good aspects like a winnowing basket (which accepts only grain and removes the husk), whereas a wicked person gives up the good aspects and accepts only the defects like a sieve (which retains impurities and allows the finer good objects to pass through).*

🌹🌹💐🙏🙏🙏🙏💐🌷🌷

Don't lend book/money-Sanskrit subhashitam

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*पुस्तकस्था तु या विद्या परहस्तगतं धनं।*

*कार्यकाले समुत्पन्ने न सा विद्या न तद् धनं॥*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

भावार्थ - *विद्या वही है, जिसे प्राप्त करके हम अपने आचरण में सम्मिलित कर सकें तथा धन वही है जिसका आवश्यकता होने पर  सदुपयोग किया जा सके । पुस्तक में लिखी हुई विद्या एवम् दूसरे के हाथ में गया हुआ धन, आवश्यकता  पड़ने पर  काम नहीं आता।*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*The attribute is that which we can attain in our conduct by achieving and money is the same which can be utilized if we need it. The book written in the book and the money that went into the hands of another, does not work if required.*

🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩

*आपका आज का दिन परम् प्रसन्नता से परिपूर्ण रहे, इस शुभकामना के साथ -*

     *🙏🌹🚩सुप्रभातम्🚩🌹🙏*

Contentment - Sanskrit subhashitam

जो चाहा वो मिल जाना

सफलता है

जो मिला है उसको चाहना

प्रसन्नता है ।।

प्राप्नोति हि यथेष्टन्तत् 

सफलताभिधीयते ।

यत्प्राप्तं तच्च वाञ्छेद्धि 

प्रसन्नताभिधीयते ।।

#स्वच्छभाषाभियानम्

#सुरभारतीसमुपासका:

        दीपकवात्स्य:

Butter melts-Sanskrit subhashitam

*मृदुलं नवनीतमीरितं नवनीतादपि सज्जनस्य हृत् ।*

*तदिदं द्रवति स्वतापनात् परतापा द्द्रवते सतां पुनः ॥*

Butter is soft - so people say.Softer that that is the heart of the virtuous. Because, butter melts when it is heated. The other (heart of the virtuous)melts even when some one else is heated.

🌺 🌺 राम राम जय परशुराम 🌺 🌺

Sanskrit subhashitam

*आर्ता देवान् नमस्यन्ति,*

 *तप:  कुर्वन्ति रोगिण: ।*

*निर्धना: दानम् इच्छन्ति,*

 *वॄद्धा  नारी  पतिव्रता ॥*

*अर्थात्👉*

         संकट में लोग भगवान की प्राार्थना करते है, रोगी व्यक्ति तप करने की चेष्टा करता है । निर्धन को दान करने की इच्छा होती है तथा वॄद्धा स्त्री पतिव्रता होती है ।

👉लोग केवल परिस्थिति के कारण अच्छे गुण धारण करने का नाटक करते है ।लेकिन जो परिस्थिति के बिना भी अच्छे गुणों को सदैव रखता है वहीं श्रेष्ठ व्यक्तित्व कहा जा सकता है। 🙏🌼