Thursday, February 21, 2019

Lakshana of Anushtup chandas

Namaste!
Any shloka in Anushtup chanda is characterized by a total of 32 letters. There are four lines (we call them पाद) and each पाद has exactly eight letters.  (We don't count half letters like म्).
In addition, there are rules regarding which letters can be  ह्रस्व, which can be दीर्घ, which can be लघु and which can be गुरू. The given shlok says that –
श्लोके षष्ठं गुरु ज्ञेयं सर्वत्र लघु पञ्चमम्।
द्विचतुष्पादयोर्ह्रस्वं सप्तमं दीर्घमन्ययोः॥
1) In a typical shlok of Anushtup Chanda, the sixth letter of every paad must be GURU.
2) The fifth letter of every paad must be LAGHU
3) The seventh letter of the second and the fourth paad must be HRASVA
4) The seventh letter of the first and third paad must be DEERGHA.
A quick reminder on what these terms mean:
ह्रस्व = अ , इ, उ, ऋ
दीर्घ = आ, ई, ऊ, ऋृ, ए, ऐ, ओ, औ
गुरु = Any letter that is deergha is also a guru. In addition, if a hrasva letter is followed by a
संयुक्ताक्षर ( a letter composed by two or more vyanjan without any swar in between them) then that hrasva letter is also guru. Note that the hrasva letter itself might be a संयुक्ताक्षर, but that doesn't make it guru. We must look at the NEXT letter and check if it a संयुक्ताक्षर.
लघु = a hrasva letter that doesnot become guru by above rule is laghu.
An example is –
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे
समवेता युयुत्सव:
मामका: पाण्डवाश्चैव
किमकुर्वत सञ्जय
This shloka follows all these four rules.
But also note that this rule is not 100% followd by all shlokas of anushtup. In geeta itself you can find exceptions. The famous shloka "raam rameti raameti" is also an exception (Think why)
–Neelesh

Dattatreya & Avadhuta gita - Spiritual story

ஞானத்தை யாரிடம் கற்பது ?

"குரங்கு சாவதற்கு ஒரே ஒரு புண் போதும்
முட்டாள் சாவதற்கு ஒரே ஒரு பிரச்சினை போதும்" என்று கிராமத்தில் ஒரு உவமான வாக்கியம் உண்டு.

காடுகளில் வாழும் குரங்குகள் பெரும்பாலும் நோய் வாய்ப்படுவதில்லை.
ஆனால் அவைகளுக்கு ஒரே ஒரு புண் வந்துவிட்டால் போதும். அதை நோண்டி நோண்டிப் பெரிதாக்கித் தன்னை அழித்துக் கொள்ளும்.

அதுபோலத்தான் மனித வாழ்க்கையில் ஏற்படும் பிரச்சினைகளை மனதிற்குள் போட்டு நோண்டி நோண்டிப் அதைப் பெரிதாக்கிக் கொள்வதும்.

அந்தக் குரங்கு கொஞ்சம் பொறுமையாய் புண்ணை நோண்டாமல் இருந்தாலே போதும், புண் விரைவில் ஆறிவிடும்.

இதை குரங்குக்குச் சொன்னாலும் புரியாது. அது புண்ணை நோண்டுவதை நிறுத்தப்போவதில்லை.

ஆனால்,

மனிதன் புரிந்து கொள்ள முடியும் தானே?

மனித வாழ்க்கையில் ஏற்படும் பிரச்சினைகளை மனதிற்குள் போட்டு நோண்டி நோண்டிப் அதைப் பெரிதாக்கிக் கொள்ளாமல் வாழமுடியும் தானே?

மனித மனம் வெறும் "மனம்" மட்டுமே… மனித மனம் குரங்கு அல்ல…
என்ற புரிந்து கொள்ளுதல்தான் "ஞான உதயம்".

இந்த புரிதல் எப்போதும் இயற்கையில் எதிர்பாராத தருணங்களில் நடந்து கொண்டேதான் இருக்கிறது.

இதில் புரிந்து கொள்வது எல்லாமே சீடர்கள். புரிய வைப்பவை எல்லாமே குரு. இந்த மொத்த நிகழ்வும் "ஆன்மிகம்" எனப்படுகிறது, அவ்வளவுதான்.

தத்தாத்ரேயர் எனும் அவதூதர் காட்டில் சுற்றிக் கொண்டிருந்த போது, ஒரு நாட்டின் மன்னனைச் சந்தித்தார்.

தத்தாத்ரேயர் மிக மகிழ்ச்சியாக இருந்ததைக் கண்ட அரசன், அவரது மகிழ்ச்சிக்கான காரணத்தையும், அவரது குரு யார்? என்பதையும் கேட்டான்.

'எனக்கு 24 குருமார்கள் இருக்கின்றனர்...' என்றார் தத்தாத்ரேயர்.

இந்தப் பதிலைக் கேட்டு ஆச்சரியப்பட்ட அரசன், "சுவாமி! ஒருவருக்கு ஒரு குரு தானே இருக்க முடியும்? தங்கள் பதில் வித்தியாசமாக உள்ளதே...' என்றான்.

அவனிடம், "பஞ்சபூதங்களான ஆகாயம், நீர், நிலம், நெருப்பு, காற்று,
"சந்திரன், புறா, மலைப்பாம்பு, கடல், விட்டில்பூச்சி, வண்டு,
"தேனீ, குளவி, சிலந்தி, யானை, மான், மீன், பருந்து, பாம்பு
ஆகியவையும்,

"நாட்டியக்காரி பிங்களா, ஒரு குழந்தை, ஒரு பணிப்பெண், அம்பு தயாரிப்பவன்,
சூரியன் ஆகியோரும் என் குருக்கள் ஆவர்..." என்றார் தத்தாத்ரேயர்.

மன்னன் ஏதும் புரியாமல் நின்றதைக் கண்ட தத்தாத்ரேயர் இதற்கு விளக்கமளித்தார்...

"மன்னா! பொறுமையை பூமியிடம் கற்றேன்;

"தூய்மையை தண்ணீரிடம் தெரிந்து கொண்டேன்.

"பலருடன் பழகினாலும், பட்டும், படாமல் இருக்க வேண்டும் என்பதைக் காற்றிடம் படித்தேன்.

"எதிலும் பிரகாசிக்க வேண்டும் என்பதை தீ (நெருப்பு)உணர்த்தியது.

"பரந்து விரிந்த எல்லையற்ற மனம் வேண்டும் என்பதை ஆகாயம் - தெரிவித்தது.

"ஒரே சூரியன் இருந்தாலும் பல குடங்களில் உள்ள தண்ணீரில் பிரதிபலிப்பது போல மெய்ப்பொருள் ஒன்றாக இருந்தாலும் மனம் பலவாறாக சிந்திப்பதை உணர்ந்தேன்.

"வேடன் ஒருவன் புறாக்குஞ்சுகளைப் பிடித்தான். அவற்றின் மீது அன்பு கொண்ட தாய்ப்புறா தானும் வலியச் சென்று வலையில் சிக்கியது.
இதில் இருந்து பாசமே துன்பத்திற்கு காரணம் என்பதை உணர்ந்தேன்.

"எங்கும் அலையாமல் தன்னைத் தேடி வரும் உணவைப் பிடித்துக் கொள்வது போல, கிடைப்பதை உண்டு பிழைக்க வேண்டும் என்பதை மலைப்பாம்பிடம் கற்றேன்.

"பல்லாயிரம் நதிகளை ஏற்றுக்கொள்ளும் கடல் போல, எவ்வளவு துன்பம் வந்தாலும் ஏற்கும் பக்குவத்தை கடலிடம் படித்தேன்.

"பார்வையை சிதற விடாமல் ஒரே இடத்தில் மனதை செலுத்துவதை விட்டில் பூச்சி கற்றுத் தந்தது.

"எல்லாவற்றையும் மறந்து மகிழ்ச்சியாயிருப்பதை தாயிடம் பால் குடிக்கும் குழந்தையிடம் கற்றேன்.

"பணிப்பெண் ஒருத்தி அரிசி புடைக்கும்போது வளையல்கள் உரசி ஒலி எழுப்பின; இரண்டு வளையல்களில் ஒன்றை அவள் கழற்றியதும், ஒலி அடங்கியது.

"இதில் இருந்து இரண்டு பேர் இருந்தாலும் தேவையற்ற விவாதம் ஏற்படும் என்பதைப் புரிந்து கொண்டு, தனிமையே சிறந்ததென்ற முடிவுக்கு வந்தேன்.

"புற்களால் குழிக்குள் மாட்டிக்கொண்ட பெண் யானையைப் பார்த்த ஆண் யானை, அதன் மேல் ஆசை கொண்டு அதுவும் வீழ்ந்தது. இதில் இருந்து, பெண்ணாசையும் துன்பத்துக்கு காரணம் என்பதை உணர்ந்தேன்... "
என்று ஒவ்வொரு பொருளுக்கும் விளக்கமளித்தார்.

இதைக் கேட்ட அரசன், பூரண அமைதி அடைந்தான்.

தத்தாத்ரேயர் இயற்கையிடம் கற்ற இந்த உயர்ந்த பாடம் நம் எல்லாருக்குமே பொருந்தும் தானே..

தத்தாத்ரேயரின் "அவதூதகீதை" பகவான் ராமகிருஷ்ணர், ரமண மகரிஷி போன்ற பல மஹான்களால் சீடர்களுக்கு பரிந்துரைக்கப்பட்ட அத்வைத கிரந்தமாகும்.

நல்ல சீடனுக்கு எல்லாமே குருதான்

  

Article on Sanskrit grammar

डा.मोहनीलालनेपालः
उपप्राध्यापकः
रूरू संस्कृत विद्यापीठ रिडी गुल्मी

शब्दनिर्वचनप्रकारकं शास्त्रं व्याकरणं निगद्यते । साधुशब्दज्ञानं व्याकरणाध्ययनस्य मुख्यं प्रयोजनम््  ।
जानन्त्येव विद्वांसो यत् संस्कृतवाङ्मयज्ञानाय व्याकरणमेव मुख्यं साधनम् । ऐन्द्रचान्द्रादिषु . नैकेषु व्याकरणेंषु सत्स्वपि सर्वत्राधुना पाणिनीयव्याकरणंमेव प्रचलति । तच्च व्याकरणं लक्ष्यलक्षणात्मकम् । शब्दो लक्ष्यःसूत्रन्तु लक्षणम् । अनयोःसम्यक् ज्ञानार्थं पाणिनीयाष्टाध्याय्या अध्ययनं परमावश्यकम् । सरलरीत्या व्याकरणशास्त्रज्ञानाय अष्टाध्यायीस्थक्रम – काठिन्यनिवारणाय च प्रक्रियाक्रमस्यारम्भो जातः । श्रीमद्भट्टोजिदीक्षित विरचिता सिद्धान्तकौमुदी प्रौढापाण्डित्य परिपूर्णावर्तते । शब्दनिर्मापकेषु अत्र समासस्य परिचयः प्रस्तूयते –
 समसनं समासः । अनेकपदानामेकपदी भवनं समासः ।
 अथवा
 पदयोरैक्यं वा समासः । भिन्नप्रवृत्तिनिमित्तानां शब्दानां विशिष्टैकार्थप्रतिपादकतया एकपदीभवनं समासः इति निगद्यते । तच्च पृथगर्थपदानामेकार्थोपस्थितिजनकत्वरूपम् । यथा – राज्ञःपुरुषः राजपुरुषः, कृष्णं श्रितः कृष्णश्रितः इत्यादि ।
 नित्यानित्यभेदेन समासः द्विविधः । अत्र समासस्य विभाषितत्वं नित्यत्वम् । यथा – प्रकर्षेण वरः =प्रवरः : ।
कुम्भं करोतीति कुम्भकारः  ।
 वृत्यर्थवबोधको विग्रहः । वृत्यर्थावबोधकं वाक्यं विग्रहः । स च लौकिकाद्रलौकिकभेदेन द्विधा – स्वपदविग्रहः अस्वपदविग्रहश्च । लौकिको यथा – कृष्णं श्रितः , पूर्वं भूतः , अलौकिको यथा कृष्ण+अम् श्रित+सु , पूर्व+अम् भूत+सु इति ।
          नित्यसमासे प्रायेणास्वपदविग्रहो भवति । समासस्य विभाषितत्वञ्च नित्यत्वम् यथा – राज्ञः पुरुषः राजपुरुषो वा । शिवश्च केशवश्च शिवकेशवौ । हरिश्च हरश्च हरिहरौ वा ।
प्रथमतः समासः षड्विधः –
 सुपा सुपा तिङा नाम्ना धातुनाद्रथ तिङां तिङा ।
 सुबन्तेनेति विज्ञेयः समासः षड्विधो बुधैः  ।
 सुपां सुपा – सुबन्तानां सुबन्तेन, सुपां तिङा सुबन्तानां तिङन्तेन, सुपां नाम्ना – सुबन्तानां प्रातिपदिकेन, सुपां धातुना – सुबन्तानां धातुना, तिङां तिङा – तिङन्तानां तिङन्तेन , तिङां सुपा – तिङन्तस्य सुबन्तेन च समासो भवति इति कारिकार्थः।
 क्रमेण उदाहरणानि यथा – १) सुबन्तानां सुबन्तेन  – – राज्ञः पुरुषः = राजपुरुषः अत्र राज्ञः इति षष्ठ्यन्तस्य सुबन्तस्य पुरुषः इति प्रथमान्तेन सह समासो भवति । पूर्वं भूतः = भूतपूर्वम् , अत्र पूर्वम् इति द्वितीयान्तस्य सुबन्तस्य भूतःइति प्रथमान्तेन सह समासः।
२) सुबन्तानां तिङन्तेन – पर्यभूषयत् इति । अत्र ' सह सुपा" इत्यत्र सहेति योगविभागात् परि इति सुबन्तस्य अभूषयत् इति तिङन्तेन समासः।
 ३) सुपां नाम्ना  – (सुबन्तानां प्रातिपदिकेन) – कुम्भकारः – इत्यत्र 'गतिकारकोपदानां कृद्भिःसह समासवचनं प्राक् सुबुत्पत्तेः" इति परिभाषया कारशब्दात् सुबुत्पत्तेः पूर्वमेव 'उपपदमतिङ्"इति सूत्रेण कुम्भस्य इति षष्ठ्यन्तस्य कार इति प्रातिपदिकेन समासः।
४) सुपां धातुना – (सुबन्तानां धातुना) कटप्रू  – इत्यत्र 'क्विब्वचिप्रच्छायतस्तुकटप्रुजुश्रीणां दीर्र्घाेद्रसम्प्रसारणम् च " इत्यनेन कटम् इति द्वितीयान्तस्य प्रातिपदिकस्य प्रूधातुना सह क्विब्विधानात् समासो निपातितः। अजस्रम्  – अत्र'नमिकम्पिरम्यजसकभिहिंसदीपो रः" इति सूत्रेण र प्रत्ययविधौ जस्धातुना सह नञ् समासो निपातितः।
५) तिङां तिङा ( तिङन्तानां तिङन्तेन) – पिबतखादता  – अत्र 'मयूरव्यंसकादीनां च" इत्यनेन पिबत इति तिङन्तस्य खादत इति तिङन्तेन समासः।
६) तिङां सुपा – तिङन्तस्य सुबन्तेन – कृन्तविचक्षणा  – अत्र कृन्त इति तिङन्तस्य विचक्षणा इति सुबन्तेन सह'एहीडादयोद्रन्यपदार्थे"इति सूत्रस्य मयूरव्यंसकादिगणे पाठात् समासः । जहिजोडः  – अत्र जहि इति तिङन्तस्य जोड इति सुबन्तेन सह 'जहिकर्मणा बहुलमाभीक्ष्ण्ये"इति गणे पाठात् समासः । षड्विधेषु समासेषु प्रथमः सुपां सुपा – सुबन्तानां सुबन्तेन समासः षड्विधः –
द्वन्द्वो द्विगुरपि चाहं मद्गेहे नित्यमव्ययीभावः।
तत्पुरुषः कर्मधारय येनाद्रहं स्यां बहुव्रीहिः ।।
अथवा
समासभेदाः षोढा तत्पुरुषःकर्मधारयः ।
द्विगुद्र्वन्द्वोद्रव्ययीभावो बहुव्रीहिरितीरिताः ।
१. अव्ययीभावः २. तत्पुरुषः ३. कर्मधारयः ४. द्विगुः ५. बहुब्रीहिः ६. द्वन्द्वः ।
१. अव्ययीभावसमासः – अनव्ययम् अव्ययः सम्पद्यते इति.अव्ययीभावः । प्रायेण पूर्वपदार्थप्रधानोद्रव्ययीभावः। अव्ययपदेन यत्र समासो भवति स .अव्ययीभावसमासः ।
 पाणिनिसंकेत सम्बन्धेन अव्ययपदवत्वम् अव्ययत्वम् ।
सदृशं त्रिषु लिङ्गेषु सर्वासु च विभक्तिषु । वचनेषु च सर्वेषु यन्न व्येति तदव्ययम्   । त्रिषु लिङ्गेषु सर्वासु च विभक्तिषु सर्वेषु वचनेषु च यन्न व्येति विकारं न प्राप्नोति किन्तु सदृशम् एकप्रकारमेव भवति तदव्ययम् इत्यर्थः ।
 अव्ययपदार्थप्रधानोद्रव्ययीभावसमासः । स च पूर्वपदार्थप्रधानः उत्तरपदार्थप्रधानः अन्यपदार्थप्रधानश्चेति त्रिविधः ।
१) पूर्वपदार्थप्रधानो यथा – कृष्णस्य समीपम् – उपकृष्णम्, गङ्गायाःसमीपम् – उपगङ्गम् । अत्र 'अव्ययं विभक्ति समीप  – .".इत्यनेन समीपार्थे समासः ।
२) उत्तरपदार्थप्रधानो यथा – शाकस्य प्रति – शाकप्रति 'सुप्प्रतिना मात्रार्थे" इत्यनेन समासः।
३) अन्यपदार्थप्रधानो यथा – लोहितगङ्गम् – लोहिता गङ्गा यस्मिन् तत् लोहितगङ्गम् नामदेशः, उन्मत्ता गङ्गा यस्मिन् तत् उन्मत्तगङ्गं देशः अत्र 'अन्यपदार्थे च संज्ञायाम् "इत्यनेन समासः ।
अव्ययीभावसमासः प्रथमा – द्वितीया – तृतीया – पञ्चमी – षष्ठी – सप्तमी विभक्तेः भवति ।
 यथा – प्रथमाविभक्तिः – (प्रथमान्ताव्ययीभावः) –
 द्विमुनि – द्वौ मुनी वंश्यौ = द्वि औ मुनि औ, । त्रिमुनि व्याकरणस्य – त्रयः मुनयः = त्रि जस् मुनि जस् अत्र 'संख्या वश्येन  – इत्यनेन समासः ।
–        द्वितीयाविभक्तिः – (द्वितीयान्ताव्ययीभावः) – प्रत्यर्थम् – अर्थं अर्थं प्रति इति = अर्थ अम् प्रति इति । अत्र 'अव्ययं विभक्ति. .इत्यनेन वीप्सार्थे समासः ।
–        तृतीयाविभक्तिः – (तृतीयान्ताव्ययीभावः) – सदृशार्थे – हरेः सादृशम् =हरि टा सादृश्य(सह) अत्र 'अव्ययं विभक्ति " इत्यनेन सदृसार्थे समासः । अक्षपरि =अत्र अक्षेण विपरीतं वृत्तम्, अक्ष टा परि, शलकापरि =शलकया विपरीतं वृत्तम् – शलका टा परि, एकपरि एकेन विपरीतं वृत्तम् – एक टा परि अत्र'अक्षशलकासंख्याः परिणा "इत्यनेन समासः ।
–        पञ्चमीविभक्तिः – (पञ्चम्यन्ताव्ययीभावः) – अपविष्णु संसारः=विष्णोः अप =विष्णु+ङसि अप, आमुक्ति संसारः= आ मुक्तेः, मुक्ति+ङसि आ, बहिर्वनम्=वनाद् बहिः =वन+ङसि बहिः, प्राग्वनम्=प्राक् वनात् = वन+ङसि प्राक् अत्र 'अपपरिबहिरञ्चवः पञ्चम्या " इत्यनेन समासः। आबालं हरिभक्तिः=आ बालेभ्यः = बाल ङसि आ अत्र 'आङ्मर्यादाद्रभिविध्योः " इत्यनेन समासः।
–        षष्ठीविभक्तिः – (षष्ठ्यन्ताव्ययीभावः) – उपशरदम्=शरदः समीपम्=शरद्+ङस् उप । प्रतिविपाशम् =विपाशः समीपम् विपाश्+ङस् उप । उपकृष्णम् =कृष्णस्य समीपम् = कृष्ण+ङस् उप । अत्र
–        समीपार्थे 'अव्ययं विभक्ति. " इत्यनेन समासः। मध्येगङ्गम्=गङ्गायाः मध्यात् =गङ्गा+ङस् मध्य+ङसि, पारेगङ्गम्=गङ्गायाः पारात् =गङ्गा+ङस् पार+ङसि अत्र 'पारेमध्ये षष्ठ्या वा  " इत्यनेन समासः। =
–        सप्तमीविभक्तिः – (सप्तम्यन्ताव्ययीभावः) – अधिहरि = हरौ इति =हरि+ङि अधि । अध्यात्मम् =आत्मनि = आत्मन्+ङि अधि अत्र'अव्ययं विभक्ति .. " इत्यनेन समासः।
२) तत्पुरुषसमासः – तस्य पुरुषः तत्पुरुषः, सः पुरुषः तत्पुरुषः । प्रायेणोत्तरपदार्थप्रधानो तत्पुरुषसासः  । तत्पुरुषभेद कर्मधारयः । कर्मधारयभेदो द्विगुः । तत्पुरुषसमासः द्विविधः – व्यधिकरणः समानाधिकरणश्च ।
क) व्यधिकरणतत्पुरुषः – यत्र भिन्नविभक्तिकयोपदयोर्योगः सः व्यधिकरणतत्पुरुषसमासः । अयं समासः विभक्तिना सह भवति ।
यथा – पूर्वकायः पूर्वं कायस्य ।
–        द्वितीयातत्पुरुषः – कृष्णश्रितः= कृष्णं श्रितः = कृष्ण+अम् श्रित+सु ।
–        दुःखातीतः=दुःखमतीतः= दुःख+अम् अतीत+सु अत्र द्वितीयाश्रितातीतपतितगतात्यस्तप्राप्तापन्नैः "इत्यनेन समासः। मुहूर्तसुखम्= मुहूर्तं सुखम् = मुहूर्त+अम् सुख+सु अत्र'अत्यन्तसंयोगे च  " इत्यनेन समासः।
–        तृतीयातत्पुरुषः – शंकुलाखण्डः =्शंकुलया खण्डः =्शंकुला+टा खण्ड+सु । धान्यार्थः = धान्येन अर्थः = धान्य+टा अर्थ+सु अत्र 'तृतीया तत्कृतार्थेन गुणवचनेन " इत्यनेन समासः। मासपूर्वः =मासेन पूर्वः = मास+टा पूर्व+सु । मातृसदृशः =मात्रा सदृशः =मातृ+टा सदृश+सु । पितृसमः = पित्रा समः =पितृ+टा सम+सु । वाक्कलहः =वाचा कलहः = वाच्+टा कलह+सु । आचारनिपुणः= आचारेण निपुणः=आचार+टा निपुण+सु । गुडमिश्रः=गुडेन मिश्रः= गुड+टा मिश्र+सु । अत्र 'पूर्वसदृशसमोनार्थकलहनिपुणमिश्रश्लक्ष्णैः " इत्यनेन समासः। हरित्रातः=हरिणा त्रातः=हरि+टा त्रात+सु । नखभिन्नः=नखैःभिन्नः=नख+भिस् भिन्न+सु अत्र 'कर्तृकरणे कृता बहुलम् "इत्यनेन समासः।
–        चतुर्थीतत्पुरुषः – यूपदारु= यूपाय दारु =यूप+ङे दारु+सु । भूतबलिः=भूताय बलिः=भूत+ङे बलि+सु । गोहितम् =गवे हितम् = गो+ङे हित+सु । गो सुखम् =गोभ्यः सुखम् =गो+भ्यस् सुख+सु । । गो रक्षितम् =गवे रक्षितम् = गो+ङे रक्षित+सु । अत्र'चतुर्थीतदर्थार्थबलिहितसुखरक्षितैः " "इत्यनेन समासः।
–        पञ्चमीतत्पुरुषः – चोरभयम् = चोराद् भयम् =चोर+ङसि भय+सु । सिंहभयम् =सिंहाद् भयम् =सिंह+ङसि भय+सु अत्र 'पञ्चमी भयेन "इत्यनेन समासः। सुखापेतः=सुखात् अपेतः=सुख+ङसि अपेत+सु । स्वर्गपतितः= स्वर्गात् पतितः=स्वर्ग+ङसि पतित+सु अत्र'अपेतापोढमुक्तपतितापत्रस्तैरल्पशः "इत्यनेन समासः। स्तोकान्मुक्तः= स्तोकात् मुक्तः=स्तोक+ङसि मुक्त+सु । अल्पान्मुक्तः=अल्पात् मुक्तः=अल्प+ङसि मुक्त+सु । अन्तिकादागतः=अन्तिकात् आगतः = अन्तिक+ङसि आगत+सु । दूरादागतः=दूरात् आगतः=दूर+ङसि आगत+सु । अत्र'स्तोकान्तिकदूरार्थकृच्छ्राणि क्तेन "इत्यनेन समासः।
–        षष्ठीतत्पुरुषः – राजपुरुषः= राज्ञःपुरुषः =राजन्+ङस् पुरुष+सु । अत्र 'षष्ठी" "इत्यनेन समासः । ब्राह्मणयाजकः = ब्राह्मणस्य याजकः= ब्राह्मण+ङस् याजक+सु । देवपूजकः = देवस्य पूजकः=देव+ङस् पूजक+सु । अत्र'याजकादिभिश्च "इत्यनेन समासः ।
–        सप्तमीतत्पुरुषः – काव्यकुशलः=काव्ये कुशलः = काव्य+ङि कुशल+सु । अक्षशौण्डः= अक्षेषु शौण्डः= अक्ष+सुप् शौण्ड+सु अत्र'सप्तमी शौण्डैः "इत्यनेन समासः । सांकाश्यसिद्धः=सांकाश्ये सिद्धः =सांकाश्य+ङि सिद्ध+सु । आतपशुष्कः= आतपे शुष्कः= आतप+ङि शुष्क+सु । स्थालीपक्वः=स्थाल्यां पक्वः= स्थाली+ङि पक्वः+सु । चक्रबन्धः=चक्रे बन्धः चक्र+ङि बन्धः+सु अत्र 'सिद्धशुष्कपक्वबन्धैश्च  "इत्यनेन समासः ।
ख) समानाधिकरणतत्पुरुषः – समानविभक्त्या सह जायमानःसमासो हि समानाधिकरणतत्पुरुषसमासोद्रस्ति । विशेषरूपेण कर्मधारयद्विगुसमासे हि समानाधिकरणतत्पुरुषस्य रूपे प्राप्येते(लभ्येते) । यथा – कृष्णसर्पः= कृष्णःसर्पः= कृष्ण+सु सर्प+सु अत्र'तत्पुरुषःसमानाधिकरणःकर्मधारयः "इत्यनेन समासः । नीलोत्पलम्= नीलम् उत्पलम् = नील+सु उत्पल+सु अत्र'विशेषणं विशेषेण बहुलम् "इत्यनेन समासः । घनश्यामः – घन इव श्यामः =घन+सु श्याम+सु अत्र' उपमानानि सामान्य वचनै  "रित्यनेन समासः ।
३) कर्मधारयसमासः – तत्पुरुषभेदः कर्मधारयः। तत्पुरुषःसमानाधिकरणः कर्मधारयः । स च विशेष्यपूर्वपदोपमानोत्तरपदयोःपूर्वपदार्थस्य तदन्यस्य च उत्तरपदार्थस्य प्रधानं भवति । यथा –
–        विशेषणपूर्वपदः – नीलमुत्पलम् = नीलोत्पलम् , नीलवस्त्रम्=नीलञ्च तद् वस्त्रम् । कृष्णसर्पः=कृष्णःसर्पः अत्र'विशेषणं विशेषेण बहुलम् "इत्यनेन समासः ।
–        उपमानपूर्वपदः – घन इव श्यामः =घनश्यामः अत्र' उपमानानि सामान्य वचनै "इत्यनेन समासः ।
–        उपमानउत्तरपदः – पुरुषव्याघ्रः=पुरुष व्याघ्र इव, मुखकमलम्= मुखं कमलमिव । नृपचन्द्रः= नृप :चन्द्र इव । अत्र 'उपमितं व्याघ्रादिभिःसामान्याप्रयोगे  "इत्यनेन समासः ।
–        विशेषणोभयपदः – कृष्णश्च श्वेतश्च =कृष्णश्वेतः । शीतोष्णम्= शीतञ्च तदुष्णम् । अत्र'विशेषणं विशेषेण बहुलम् "इत्यनेन समासः। एकनाथः=एकश्चासौ नाथश्च । केवलवैयाकरणाः=केवलाश्च ते वैयाकरणाः । अत्र'पूर्वकालैकसर्वजरत्पुराणनवकेवलाःसमानाधिकरणेन  "इत्यनेन समासः।
–        विशेष्यपूर्वपदः – वैयाकरणश्चासौ खसूचिश्चेति =वैयाकरणखसूचिः । ब्राह्मणश्रोत्रियः= ब्राह्मणश्चासौ श्रोत्रियः । गोवशा= गौश्चासौ वशा । अत्र 'कुत्सितानि कुत्सनैः "इत्यनेन समासः। मयूरव्यंसकः= व्यंसकः मयूर (मयूरो व्यंसकः) । राजान्तरम्=अन्यो राजा अत्र 'मयूरव्यंसकादयश्च ""इत्यनेन समासः।
४) द्विगुसमासः – तत्पुरुषभेद कर्मधारयः। कर्मधारयभेदो द्विगुः । संख्यावाचकशब्देन सह समाहारार्थे यत्र समासो भवति सःद्विगुःसमासःकथ्यते । संख्यापूर्वो द्विगुः , द्विगुरेकवचनम्  , स नपुंसकम्  । द्विगुसमासः एकवदभावी अनेकवदभावी भेदेन द्विविधः – यथा –
एकवदभावी –
–        त्रिलोकम् =त्रयाणां लोकानां समाहारः=त्रि+आम् लोक+आम् ।
–        त्रिभुवनम् =त्रयाणां भुवनानां समाहारः=त्रि+आम् भुवन+आम् ।
–        पञ्चमूलम्= पञ्चानां मूलानां समाहारः=पञ्चन्+आम् मूल+आम् ।
–        पञ्चगवम्= पञ्चानां गवानां समाहारः=पञ्चन्+आम् गो+आम् ।
–        पञ्चपात्रम्= पञ्चानां पात्राणां समाहारः=पञ्चन्+आम् पात्र+आम् ।
–        पञ्चाजी= पञ्चानां अजानां समाहारः=पञ्चन्+आम् अज+आम् ।
–        त्रिलोकी =त्रयाणां लोकानां समाहारः=त्रि+आम् लोक+आम् । अत्र'तद्धितार्थोत्तरपदसमहारे च "इत्यनेन समासः।
अनेकवदभावी –
–        त्रयोलोकाः=त्रिलोकाः।
–        चतस्रोदिशः=चतुर्दिशः।
–        सप्तर्षयः=सप्त च ते ऋषयः। अत्र 'दिक्संख्ये संज्ञायाम् "इत्यनेन समासः।
५) बहुव्रीहिसमासः – प्रायेणान्यपदार्थ प्रधानो बहुव्रीहिः। बहुव्रीहि(धान्यम्) यस्य अस्ति स बहुव्रीहिः। अथवा यत्र अन्यपदार्थस्य  प्राधान्यं भवति सः बहुव्रीहिसमासः निगद्यते । अनेकं प्रथमान्तमन्यपदार्थे वर्तमानं वा समस्यते सः बहुव्रीहिः। बहुव्रीहिसमासे अन्यपदार्थस्य प्राधान्यात् समस्तपदस्य तदनुसारेण लिङ्गवचनानि भवन्ति । समानाधिकरणव्यधिकरणभेदेन बहुव्रीहिसमासः द्विविधः ।
१) समानाधिकरणबहुव्रीहिः – अयं समासःअप्रथमा विभक्त्यर्थे भवति । अथवा प्रथमा विभक्तं विहाय द्वितीयातः सप्तमीविभक्तिपर्यन्तं भवति । यथा –
–        द्वितीया – प्राप्तोदको ग्रामः=प्राप्तम् उदकं यं सः ।
–        तृतीया – ऊढरथोद्रनड्वान् – ऊढःरथः येन सः, दत्तचित्तः=दत्तं चित्तं येन सः ।
–        चतुर्थी – उपहृतपशु रुद्रः – उपहृतःपशु यस्मै सः, दत्तधनो ब्राह्मणः=दत्तं धनं यस्मै सः।
–        पञ्चमी – निर्धनःपुरुषः=निर्गतं धनं यस्मात् । उद्धृतौदना स्थाली=उद्धृतम् ओदनं यस्मात् सा ।
–        षष्ठी – पीताम्बरो हरिः=पीतम् अम्बरं यस्य सः, लम्बकर्णः=लम्बौ कर्णौ यस्य सः ।
–        सप्तमी – वीरपुरुषको ग्रामः=वीराः पुरुषाः यस्मिन् सः । अत्र'अनेकमन्यपदार्थे  "इत्यनेन समासः ।
२) व्यधिकरणबहुव्रीहिः  – अयं समासःप्रथमा विभक्त्यर्थे भवति ।
–        चक्रपाणिः= चक्रं पाणौ यस्य सः,
–        चन्द्रशेखरः=चन्द्रः शेखरे यस्य सः
–        उरसिलोमा=उरसिलोमानि यस्य सः । अत्र'अनेकमन्यपदार्थे  "इत्यनेन समासः।
६) द्वन्द्वसमासः – प्रायेण उभयपदार्थप्रधानो द्वन्द्वः । यत्र उभयपदार्थस्य प्राधान्यं स द्वन्द्वसमासः । अनेकं सुबन्तं चकारस्य अर्थे वर्तमानं वा समस्यते स द्वन्द्वः । समुच्चयः, अन्वाचयः, इतरेतरयोगःसमाहारश्च चकारस्य अर्थाः । एषु अर्थेषु मध्ये समुच्चये अन्वाचये च समासो न भवति असामथ्र्यात् ।
 यथा –
 १. समुच्चये – ईश्वरं गुरुं च भजस्वः, (देवदत्तःपचति यज्ञदत्तश्च) ।
 २. अन्वाचये – भिक्षामट गां चानय ।
 इतरेतरयोगे समाहारे च द्वन्द्वसमासो भवति ।
 ३. इतरेतरयोगः – मिलितानामन्वय इतरेतरयोगः। अत्र उभयपदयोरर्थः प्राधानंभवति । यथा – धवखदिरौ= धवश्च खदिरश्च ।
शिवकेशवौ=शिवश्च केशवश्च ।
हरिहरौ= हरिश्च हरश्च ।
 रामौ= रामश्च रामश्च ।
 पितरौ= माता च पिता च ।
 मातापितरौ = माता च पिता च ।
घटौ= घटश्च कलशश्च ।
होतापोतारौ= होता च पोता च । अत्र 'चार्थे द्वन्द्वः "इत्यनेन समासः ।
४) समाहारे  (समूहः समाहारः) अत्र समूहार्थस्य प्राधान्यं भवति । यथा – पाणिपादम् =पाणी च पादौ च तयोः समाहारः =पाणि+औ पाद+औ, ।
संज्ञापरिभाषम् =संज्ञा च परिभाषा च एषां समाहारः =संज्ञा+सु परिभाषा+सु ।
गवाश्वम् = गावश्च अश्वाश्च एषां समाहारः =गो+जस् अश्व+जस् ।
अहिनकुलम् = अहयश्च नकुलाश्च एषां समाहारः=अहि+जस् नकुल+जस् ।
नखदन्तम् =नखाश्च दन्ताश्च तयोः समाहारः=नख+जस् दन्त+जस् ।
वाक्त्वचम् = वाक्च त्वक्च तयोः समाहारः=वाक्+सु त्वक्+सु ।
अत्र 'चार्थे द्वन्द्वः "इत्यनेन समासः इति ।
एवं समासः खलु पद व्युत्पादको भवतीति लघुत्वात् सः स्वीक्र्रियते वैयाकरणैः । अन्यथा प्रत्येकं वाक्यप्रयोगापत्तिःपदप्रयोगापत्ति र्वा स्यादिति गौरवम्

Brihadaranya upanishad

|| ॐ ||
" संस्कृत-गङ्गा " ( २२ )
---------------------------------------------------------------------------------------
" बृहदारण्यकोपनिषद "
यह उपनिषद् शुक्लयजुर्वेद की कण्व शाखा के वाजसनेयी ब्राह्मण का अन्तिम भाग है।अपने नाम के अनुरूप यह उपनिषद् आकार में सबसे बडा उपनिषद् है।इसके पाँच  अध्याय ब्राह्मणात्मक खण्डो में विभक्त है।इसके प्रथम अध्याय में अश्व के रूप  में यज्ञ की कल्पना की गयी है। अन्य ब्राह्मणों में प्राण की महिमा ,ब्रह्म की सर्वरूपता आदि का विवेचन हुआ है।द्वितीय अध्याय में अजातशत्रु तथा गार्ग्य के संवाद में आत्मा के स्वरूप का प्रतिपादन हुआ है। चतुर्थ ब्राह्मण में याज्ञवल्क्य  अपनी पत्नी मैत्रेयी को परमातत्त्व का विलक्षण उपदेश देते है।तृतीय अध्याय में जनक एवं आश्वल का संवाद ,याज्ञवल्क्य  एवं गार्गी के अद्भुत  प्रश्नोत्तर अत्यन्त श्लाघनीय है । इस अध्याय में यह बताया गया है कि समस्त जागतिक प्रपञ्च ब्रह्म  के ही रूप है।चतुर्थ अध्याय में याज्ञवल्क्य का जनक को उपदेश एवं याज्ञवल्क्य- -मैत्रेयी संवाद संगृहीत है इसके पञ्चम अध्याय में प्रजापति ने असुरों ,मानवों एवं देवों को दम,दान और दया का उपदेश दिया है। षष्ठ अध्याय में प्रणव की श्रेष्ठता तथा संतानोत्पत्ति के विज्ञान का विवेचन किया गया है।
इस प्रकार समस्त उपनिषदों में ब्रह्मतत्त्व के चिन्तन साथ मानव जीवन के लिए अत्यन्त उपयोगी उपदेश दिये गये है।
"ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या।" "जीवो ब्रह्मैव नापरः।" यही तथ्य समस्त उपनिषदों का प्रतिपाद्य विषय है।
卐卐ॐॐ卐卐
सौ.वर्षा प्रकाश टोणगांवकर 
पुणे / महाराष्ट्र
🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷

Byheart is better - Sanskrit subhashitam

कण्ठस्था या भवेद्विद्या
सा प्रकाश्या सदा बुधैः । 
या गुरो पुस्तके विद्या
तया मूढः प्रतार्यते ॥ 

Rukmini kalyanam in tamil

''ஹே புவன சுந்தரா........! J.K. SIVAN

சத்தி முற்றப்புலவர் என்று ஒரு தமிழ் புலவர் நாரையை தூது விட்டார் என்பது தெரியுமல்லவா? தெரியாவிட்டால் ஒரு கதை பாக்கி இருக்கிறது. பிறகு சொல்கிறேன்?

நள தமயந்தி கதையில் தமயந்திக்காக ஒரு அன்னம் தூதாக செல்லும் . அதுவாவது தெரியுமா? தெரியாவிட்டால் ஒரு நஷ்டம் அன்னத்திற்கோ, நளனுக்கோ எனக்கோ இல்லை.

காளிதாசன் மேகத்தை தூதாக விட்ட அருமையான ''மேக சந்தேசம்'' கேள்விப்பட்டதுண்டா?
''மேக சந்தேசமா? அப்படியென்றால்?'' 
''ஒஹோ, சரி சரி புரிகிறது. மேலே அடுத்ததுக்கு போவோம்.
நான் இப்போது சொல்லும் கதையில் ஒரு பெண் தனது மனத்தை தூதாக விட்டிருக்கிறாள். அருமையான கதை.

யாராக இருந்தால் என்ன? அவள் ஒரு ராஜாவின் செல்லப்பெண், ஒரே பெண் என்பதால் அவளுக்கு என்று தனி உரிமையோ, தீர்மானமோ உண்டா? இல்லவே இல்லை. அவள் அண்ணன் சொல்படி தான் அப்பா கேட்பார்?
ஏன்? 
அண்ணா பலசாலி. அடுத்த ராஜா அவன் தான். அவன் பராக்கிரமம் எட்டு திசையும் பரவி உள்ளதே. பிறகு ஏன் கிழ அப்பா அவன் பேச்சை கேட்க மாட்டார் ? 
அவள் அழகி. பேர் அழகி. 56 தேச ராஜாக்களுக்கும் அவள் மேல் ஒரு கண். ஆனால் அண்ணாவோ அவனது நண்பன் தான் அவள் கணவன் என்று தீர்மானித்து விட்டான். முடிவெடுத்தாயிற்று. கல்யாணத்துக்கு நாள் பார்த்தாயிற்று. எல்லோருக்கும் சேதி சென்றுவிட்டது. அவளுக்கு வெகு நாட்களாகவே அடுத்த ஊர் அரசன் மேல் காதல். இத்தனைக்கும் அவனை பார்த்தது கூட கிடையாது. எல்லாம் அவனைப்பற்றிய செய்திகள் காதையும் மனத்தையும் நிரப்பியதாலேயே. அந்த பராக்கிரம ராஜாமேல் மாளாத பிரேமை. அடைந்தால் அவனே தவிர வேறு எவனுக்கும் நான் கழுத்தை நீட்ட மாட்டேன் என்று அவள் மனம் பூரா சொல்லிக்கொண்டாள். என்ன பிரயோசனம்?

அவள் மனத்தை அப்படி திருடியவன் ஒன்றும் சாமான்யன் அல்ல. அவனும் ஓர் தேசத்தின் ராஜா. பெரும் புகழ் பெற்றவன். அவனது கம்பீரம்,சாதுர்யம், பலம், திறமை, காந்தசக்தி எல்லோரையும் கவர்ந்தது . இதனால் தான் அவள் அண்ணனுக்கும் அவன் மீது பொறாமை என்பது தான் உண்மை. அப்பாவிடம் தனக்கு அந்த ராஜாவைத் திருமணம் செய்து கொள்ள ஆசை என்று தெரிவித்தும் அவரும் தலையாட்டியும் ஒரு பயனும் இல்லை. அண்ணா காதில் இந்த செய்தி விழுந்ததும் கொதித் தெழுந்தான். கூடாது என்று தடுத்து உடனே தனது நண்பனோடு அவள் திருமணத்தை நடத்த துடித்தான்.

கல்யாணம் நிச்சயமாகி விட்டது. இன்னும் ரெண்டு நாள் தான் இருக்கிறது '' டும் டும் ''முக்கு .

எப்படி தனது மனங்கவர்ந்த காதல் மன்னனுக்கு செய்தி சொல்லி அனுப்புவது? ''கிருஷ்ணா நீ தான் எனக்கு உதவ வேண்டும்'' என்று வேண்டிக்கொண்டாள் .

அந்த நேரம் பார்த்து ராஜாவின் அரண்மனைக்கு ஒரு பிராமணர் வந்தார். அவர் கிருஷ்ண பக்தர். நிறைய வேதங்கள் சாஸ்த்ரங்கள் படித்தவர். அவரிடம் ஏதோ ஆலோசனை கேட்க அண்ணா தான் அவரை வரவழைத்திருந்தான். எல்லாம் அவள் கல்யாண விஷயமாகத் தான்..

அவர்கள் குல வழக்கப்படி ஊருக்கு வெளியே காட்டின் ஓரத்தில் ஒரு அம்மன் கோயில். குல தெய்வம். அந்த கோயிலில் கல்யாணப்பெண் ஒரு இரவு தங்கி பூஜை விரதம் எல்லாம் இருந்து மறுநாள் கல்யாணம். அந்த பிடிக்காத, அண்ணனின் நண்பனுடன்.

அவளும் அவள் தோழிகளும் தான் அந்த பூஜையில் கலந்து கொள்வார்கள். அண்ணனோ அவன் சேனையில் எவரோ அங்கு வரமாட்டார்கள். ஆண்களே வரக்கூடாதே. ஒரே சந்தர்ப்பம் அவளுக்கு. அந்த நேரத்தில் அங்கு அவள் மனம் கவர்ந்த அந்த ராஜகுமாரன் வந்து அவளை கவர்ந்து சென்றால் இந்த திருமணச் சிறையிலிருந்து மீளலாமே என்று ஒரு நப்பாசை அவளுக்கு.

அவள் அதிர்ஷ்டம் அந்த பிராமணர் அடிக்கடி அரண்மனைக்கு வருபவர். அவள் மீது மிகவும் அன்பும் பாசமும் கொண்டவர். அரண்மனைக்கு வந்த போதெல்லாம் அவளைப்பார்க்காமல் செல்ல மாட்டார். அவர் அவள் அறைக்கு வந்தார்.

ஆழ் கடலில் மூழ்கி உயிர் போகும் சமயத்தில் ஒரு உயிர் காக்கும் கயிறு கையில் கிடைத்தாற் போல இருந்தது அவளுக்கு அந்த பிராமணரைப் பார்த்ததும். ஒரு பாட்டம் அழுது தீர்த்து விட்டாள் . குமுறினாள். அவள் உள்ளக்கிடக்கையை புரிந்து கொண்டார் அந்த பிராமணர். உன் நிலையை நான் போய் உன் உளங்கவர்ந்த அந்த ராஜாவிடம் இன்றே போய் சொல்கிறேன். நீ எதாவது எழுதிக்கொடேன். உன் எண்ணம் புரிந்தால் நான் சொல்வதைக்காட்டிலும் உன் உள்ளக்கிடக்கை உன் எழுத்தால் அழுத்தமாக இருக்கும். அந்த ராஜாவுக்கு நிலைமை புரிந்து உடனேஅவன் ஏதாவது செயல் புரிய உதவுமே'' என்றார் அந்த நல்ல பிராமணர்.

எடுத்தாள் அந்த ராஜகுமாரி ஒரு ஓலையை. எழுதினாள் . இல்லை இல்லை. தன மனதைப் பிழிந்து அந்த ஓலையில் கொட்டினாள் . என்ன அப்படி எழுதினாள் என்று தான் நாம் எட்டிப்பார்த்து அதைப் படிக்கப்போகிறோம். இந்தக் கணம் நமக்கு அவள் எழுதிய ஓலைச்சுவடியை படிக்கும் திறமை தான் வந்து விட்டதே.

''ஹே , புவன சுந்தரா, நான் உன்னைப் பார்த்ததில்லை. ஆனால் உன் கல்யாண குணங்களை எல்லோரும் சொல்ல செவி குளிர கேட்டிருக்கிறேன். என் இதயத்தை உன் பிரபாவம் நிரப்பி விட்டது. என் கண் ஏதாவது புண்யம் செய்திருந்தது என்றால் அது உன்னை ஒரு தரமாவது பார்ப்பது தான். உன் மேல் எனக்குள்ளே நான் வளர்த்துக்கொண்டுள்ள காதலை, பிரேமையை, மாயையை, வெட்கத்தை விட்டு ஒரு பெண் நான் எழுதுகிறன் என்றால் பார்த்துக்கொள்ளேன். நானோ ஒரு சிறைப்பறவை. பேதை. கல்லாதவள். நீ சர்வஞன். சகலமும் அறிந்தவன். புத்திசாலி. பராக்ரமன். பலவான். வீரன். கருணை உள்ளவன். நீ எங்கே? நான் எங்கே? இருந்தாலும் நீ இல்லையென்றால் நான் இல்லை என்று ஆகிவிட்டது என் நிலை.

நானும் நீயும் பேசியதில்லை என்பது பெரிய தவறு. நீ ஒருவேளை ராமனாக அவதரித்தவன் என்றால் நான் தான் உன் சீதை என்று புரிந்துகொள். சரியான உதாரணம் தான் நான் சொன்னது. ஏன் என்றால். நான் சீதை என்றால் அவள் தான் ஒரு ராவணனால் சிறைப்பட்டாளே அது போல் என் அண்ணன், அப்பன் எல்லோரும் என்னை இங்கே சிறை வைத்திருக்கிறார்கள். நான் உன் மனைவி. ஆனால் உன்னிடமிருந்து பிரிந்திருக்கிறேனே. இதைப் பார்த்த உடனே வந்து என்னை காப்பாற்று.

நீ ஒரு வேளை என்னை வந்து அந்த ஊர்க்கோடி அம்மன் கோவிலில் தக்க தருணத்தில் மீட்டுச் செல்லாத பக்ஷத்தில் என்ன மிஞ்சும் தெரியுமா? ஒரு அபலைப் பெண்ணின் உடல். உயிர் போயிருக்கும் எங்கே தெரியுமா? உன்னையே சுற்றிக் கொண்டிருக்கும். உயிர் உள்ள அந்த உடல் ஒரு நாளும் மற்றவன் மனைவியாகாது.. புரிந்து கொள். உன் பெயரைத்தவிர என் மூச்சில் வேறு ஒன்றில்லை. உன்னை த்தவிர என் மனத்தில் வேறு யாரும் இல்லை. உடனே வா. ''

பிராமணன் ஓலையை மடித்து தனது அரையில் கட்டிய ஆடைக்குள் ஒளித்து வைத்துக்கொண்டான். அம்பு போல் விரைந்தான். இரவுக்குள் அவள் மனங்கவர்ந்த ராஜாவின் ஊரை அடைந்தான். அன்ன ஆகாரத்துக்குக் கூட அவன் நேரத்தை வீணடிக்கவில்லை.

மறுநாள் விடியற்காலை அரண்மனை வாயில் காப்போனிடம் அரசனைக் காண வேண்டும் என்றான். உள்ளே செல்ல அனுமதில்லை. அந்த பெண்ணின் பெயரைச் சொல்லி ''ஆபத்து உடனே உதவி கேட்டு ஓலை கொடுத்திருக்கிறாள். ராஜாவிடம் மட்டும் தான் அதை கொடுக்க வேண்டும் உடனே சென்று விஷயம் சொல்'' என்று பிராமணன் சொல்ல காவலாளி அரண்மனைக்குள் ஓடி அரசன் முன் நின்றான்.
''என்ன விஷயம் ஒடி வருகிறாய்?'' சிரித்துக்கொண்டே கேட்டான் அந்த ராஜா. 
''யாரோ ஒரு பிராமணர் உங்களை அவசரமாக பார்க்க வேண்டுமாம்?''
''எதற்கு என்று கேட்டாயா ?''
''கேட்டேனே. ஒரு பெண் ஆபத்தில் இருக்கிறாளாம். உங்களுக்கு கடிதம் கொடுத்திருக்கிராளாம். அதை உங்களிடம் மட்டுமே நேரில் கொடுக்கவேண்டுமாம்''
''வரச்சொல்''
பிராமணர் வந்தார். கடிதம் கொடுக்குமுன்னே அந்த பெண்ணைப் பற்றிய சகல விவரங்களும் சொன்னார். அரசன் ஆர்வமாக கேட்டான். பெயர், ஊர், அவள் தந்தை, அண்ணன், அவள் ஆசை,கட்டாய கல்யாணம், மறுநாள் இரவு கோவிலில் தனியாக தோழியுடன் பூஜை. எல்லாமே ஒன்று விடாமல் கேட்டு தெரிந்து கொண்டான் அரசன். கடிதம் கை மாறியது. அதை ஆவலுடன் படித்தான். இங்கு தான் ஒரு ரகசியம் சொல்ல வேண்டும். நிறைய பெண்கள் அந்த ராஜாவின் மேல் ஆசை கொண்டவர்கள் என்று அவனுக்கே தெரியும். அதனால் அந்த பெண்கள் எல்லாம் யார் என்று விவரம் எல்லாம் அவனுக்கு அத்துபடி. ஒரு பெண் மேல் அவனுக்கு தனி மயக்கம் உண்டு. அந்த பெண்ணின் அழகு, புத்திசாலித்
தனம், சமயோசிதம் எல்லாம் அவனைக் கவர்ந்திருந்தது. நேரில் பார்த்ததில்லை. சகல விவரங்களும் தெரியும் அவளைப்பற்றி. அந்தப் பெண் தான் இந்தக்கடிதம் எழுதியவள் என்று தெரிந்ததும் அவன் மட்டற்ற மகிழ்ச்சி அடைந்தான். யோசித்தான்.

கடிதத்தை வாங்கி வைத்துக்கொண்டான். ''உடனே செல் அந்த பெண்ணிடம் . ''நான் வருகிறேன் எனக்காக காத்திருக்கவும் கோவிலில் என்று சொல்''. 
பரிசுகள் கொடுத்து பிராமணரை அனுப்ப்பினான் அரசன். 
நம்பிக்கை இழந்து மரணத்தின் அருகில் சென்ற அந்த ராஜகுமாரிக்கு பிராமணின் வருகையும் அந்த ராஜா சொல்லிய செய்தியும் மனதில் நம்பிக்கை ஊட்டியது. பயம் பிடுங்கித தின்றது. இது நடக்குமா, நடக்க முடியுமா. கிருஷ்ணா நீ காப்பாற்று என்று வேண்டிக்கொண்டாள் .

குறிப்பிட்ட நேரத்தில் அந்த ராஜகுமாரி தனது உயிர்த்தோழியுடன் பூஜை சாமான்களுடன் விரதத்துக்கு காட்டில் இருந்த அம்மன் கோவில் சென்றாள் . அவளது அண்ணன் கெட்டிக்காரன் அல்லவா? . தெரியும் அவனுக்கு. தனது நண்பனுடன் கல்யாணம் பிடிக்கவில்லை தங்கைக்கு என்று. ஆனால் விடப்போவதில்லை அவளை. கட்டாயமாகவே கல்யாணம் நடக்கப்போகிறது நாளைக்கு. எனினும் அவளுக்கு அந்த வேற்றூர் அரசன் மீது உள்ளூர விருப்பம் உண்டு என்பதாலும் , அந்த அரசனும் சாமர்த்தியக்காரன் என்பதாலும் எப்படியாவது அந்த கல்யாணம் நடக்காமல் தடை செய்யக்கூடியவன் என்றும் அறிவான். எனவே அரச குமாரிக்கு பலத்த பாதுகாப்பு போட்டிருந்தான். கோவிலுக்கு அவள் செல்லும்போது ஆடவர்கள் எவரும் அங்கு வரக்கூடாது என்பதால் தொலை தூரத்திலேயே அவனது காவலர்கள் காத்திருந்தனர். 
இதோ கோவிலும் வந்து விட்டது. 
ராஜகுமாரி அங்கும் இங்கும் நோக்கினாள். எங்குமே தன் மனங்கவர்ந்த ராஜாவைக் காணோமே? வரமாட்டானோ? நான் அப்படியே ஏமாந்து கடைசி வாய்ப்பையும் இழந்து விட்டேனோ. இனி மரணம் தான் எனக்கு கைகொடுக்கபோகிறதோ?

கண்ணில் நீர் வடிய ''கிருஷ்ணா என்னைக் காப்பாற்று என்று வேண்டினாள் . கோவிலுக்குள் சென்றாள் . பூஜை செய்தாள் . யாரும் இல்லையே? மனம் ஒடிந்து நடை தளர்ந்து மெதுவாக தனது தேருக்கு நடக்கும்போது எங்கிருந்தோ மின்னல் வேகத்தில் சட்டென்று ஒரு தேர் அவள் சமீபம் வந்தது. அதில் அந்த ராஜா இருந்தான். அவளை அப்படியே வாரி அணைத்து தனது தேரில் ஏற்றினான். அவளுக்குத் தன் கண்களையே நம்ப முடியவில்லை. புன் சிரிப்புடன் அந்த ராஜா அவளை அருகில் வைத்துக்கொண்டு வெகு வேகமாக தேர் அவனது தேசம் நோக்கி ஓடியது.

தூரத்தில் காவலர்கள் இப்போது தான் அரச குமாரியை கடத்திச் சென்ற அந்த தேரைப் பார்த்தார்கள். துரத்தினார்கள். அவர்களை அவன் சுலபமாக எமனுலகுக்கு அனுப்பினான். அண்ணன் பெரிய படையோடு வழியில் காத்திருந்தான். அவனுக்கும் ராஜாவுக்கும் பலத்த யுத்தம் நடந்தது. அண்ணனின் சேனை அத்தனையும் தனி ஒருவனாகவே அந்த ராஜா அழித்தான். அவனது பராக்ரமத்துக்கு முன் எவராலும் ஈடு கொடுக்கமுடியாமல் அண்ணனும் சிறைப்பட்டான். அவனை உயிர் தப்ப விட்டு ''பிழைத்துப் போ ''என்று நிராயுத பாணியாக நடக்க வைத்து ராஜா அந்த ராஜகுமாரியோடு தனது ஊருக்குச் சென்றான். 
பிறகு விமரிசையாக அந்த ராஜாவும் அந்த ராஜகுமாரியும் ராஜா ராணியாக வாழ்ந்தார்கள் என்று உங்களுக்குத் தான் தெரியுமே. 
ராஜா வேறு யாருமில்லை சாக்ஷாத் கிருஷ்ணன் தான். ராஜ குமாரி ஸ்ரீ ருக்மணி பிராட்டி தான். அண்ணன் ருக்மி. ருக்மிணி கல்யாணம் தெரியாத இந்துக்கள் உண்டா ?

  

Srimad Bhagavatam skanda 8 adhyaya 1,2,3,4- gajendra moksha in tamil

Courtesy: Smt.Dr.Saroja Ramanujam

ஸ்ரீமத்பாகவதம் - ஸ்கந்தம் 8- கஜேந்திர மோக்ஷம்

அத்தியாயம் 1

இதுவரை சுகர் முதல் மன்வந்தரமான ஸ்வாயம்புவ மனுவின் .வம்சத்தை விவரித்தார். இப்போது பரீக்ஷித் மற்ற மன்வந்தரங்களைப் பற்றியும் அவற்றில் ஏற்பட்ட பகவானுடைய அவதாரங்களைப் பற்றியும் கூறுமாறு கேட்க அதைப் பற்றிக் கூற ஆரம்பிக்கிறார்.

(ஒவ்வொரு மன்வந்தரத்திலும் ஒரு மனு, தேவர்கள், சப்தரிஷிகள், மனுபுத்திரரகள், இந்திரன் இவர்கள் வேறுபடுவர். இவ்வாறு பதினான்கு மன்வந்தரங்கள் பிரம்மாவின் பகல் எனப்படும். ஒவ்வொரு மன்வந்தரமும் மனித கணக்கின்படி, 3௦.8 கோடி வருடங்கள்.)

கஜேந்திரமோக்ஷம் நடைபெற்றது நாலாவது மன்வந்தரத்தில் என்று கூறிய சுகர் அதைப் பற்றி சொல்ல ஆரம்பித்தார்.

அத்தியாயம் 2

திரிகூடம் என்ற பெயர் கொண்ட ஒரு சிறந்த மலை உண்டு. அதன் தாழ்வரையில் வருணனுக்கு உரித்தானதும் ருதுமத் என்றபெயர் கொண்டதுமான ஒரு உத்தியான வனம் இருந்தது. அது தேவஸ்த்ரீகள் விளையாடும் இடம்.

அம்மலையிலும் வனத்திலும் ஒரு சிறந்த யானை அரசனான கஜேந்திரன் பெண்யானைகளுடன் வசித்து வந்தது. வேனிற்காலத்தில் வெய்யிலால் தாபமுற்று பெண்யானைகளால் சூழப்பட்டு மத ஜலத்தைப் பெருக்கிக்கொண்டு மதத்தைப் பருகும் வண்டுகள் சூழ, தூரத்தில் உள்ள தடாகத்தில் இருந்து வந்த தாமரை வாசனையை முகர்ந்து தாகத்தினால் துன்புற்ற தன் கூட்டத்துடன் அங்கு விரைந்து சென்றது.

அங்கு அந்தத் தடாகத்தில் மூழ்கி தெளிவானதும், தாமரை கந்தத்துடன் கூடியதுமான அந்த நீரை ஆசை தீரப் பருகி, துதிக்கையால் அந்த நீரை எடுத்து தன்மேல் வாரி இறைத்துக் கொண்டு களைப்பு நீங்கியது. பிறகு தன் பெண் யானைகளையும் குட்டி யானைகளையும் துதிக்கையால் எடுத்த நீரைக்கொண்டு ஸ்நானம் செய்வித்தது
. பகவானுடைய மாயையால் மதிமயக்கம் உற்று வரப்போகும் ஆபத்தை எண்ணவில்லை.

அப்போது விதி வசத்தால் அங்கு வந்த ஒரு முதலை கஜேந்திரனின் காலைக் கவ்வி அதை இழுக்க, எதிரபாராது வந்த துன்பத்தை அடைந்த யானை தன் பலம் கொண்ட மட்டும் போராடியது. அதைக்கண்ட பெண் யானைகள் தீனமாகக் கதறின. அதைக் கேட்டு அங்கு வந்த மற்ற யானைகளால் கஜேந்திரனை மீட்க இயலவில்லை.

நீருக்குள் இழுக்கப்பட்ட யானையின் மனம் உடல் இரண்டும் படிப்படியாக பலமிழந்தன. இதற்கு மாறாக நீரில் வாழும் பிராணியான முதலைக்கு இவை வளர்ந்தன. இவ்விதம் பிராண சங்கடத்தை அடைந்தபோது தன்னை விடுவித்துக்கொள்ள நெடுங்காலம் முயன்றும் முடியாமல் போகவே தற்செயலாகப் பின்வரும் புத்தியை அடைந்தது.

"எல்லாவற்றினும் வலியதும், எக்காலத்தையும் முடிப்பதும், எதிர்க்க முடியாத வேகத்துடன் எத்திக்கிலும் பாய்வதுமான கால சர்ப்பத்தினிடம் பயந்து சரண் புகுந்தவனை எந்த ஒரு ஈசன் பரிபாலிக்கின்றானோ, எவனிடம் யமனும் பயந்து ஓடுகின்றானோ, அவனை நான் சரணம் அடைகிறேன்."

  

ஸ்ரீமத்பாகவதம்-ஸ்கந்தம் 8-கஜேந்திரன் ஸ்துதி

அத்தியாயம் 3
கஜேந்திரன் ஸ்துதி

" எவனால் இவ்வுலகம் உயிருள்ளதாகிறதோ அந்த ஆதிசக்தியான பகவானுக்கு நமஸ்காரம். 
இவ்வுலகு எவனிடமிருந்து உண்டாகிறதோ, எவன் வடிவாகவே உள்ளதோ, எவன் அதன் காரிய காரணத்திற்கு அப்பாற்பட்டவனோ அவனைச் சரண் அடைகிறேன்.

தேவர்களும் ரிஷிகளும் கூட அறியாத நிலையில் உள்ளவனும், நடிகன் போல பல ரூபங்கள் எடுப்பவனும் ஆன, அளவற்ற சக்தியை உடைய பரப்ரம்மமாகிய அவனுக்கு நமஸ்காரம்.

சாட்சியாகவும் பரமாத்மாவாகவும் வாக்கிற்கும் மனதிற்கும் எட்டாதவனும் , பரிசுத்தமான ஞானியரால் மட்டும் அறியப்படுபவனும் ஆன அவனுக்கு நமஸ்காரம்.

அனைத்திற்கும் காரணமாகி தனக்குக் காரணம் இல்லாத வேதவடிவினனும் ,க்ஷேத்ரக்ஞனும், எல்லாவற்றிற்கும் பிரபுவும் சாட்சியும் ஆன அவனுக்கு நமஸ்காரம்.

என் போன்ற சரண்புகுந்த அறிவிலிகளின் தளைகளைக் களைபவனும், அளவு கடந்த கருணை உள்ளவனும், ஆகிய பகவானுக்கு நமஸ்காரம்.

அவன் தேவனுமல்லன் அசுரனும் அல்லன். மனிதனும் அல்லன். பசுபக்ஷியும் அல்லன். ஆணுமல்லன் பெண்ணுமல்லன். பிறப்பிறப்புடைய்வன் அல்லன். குணம், கர்மம், உளது, இலது அப்பால் நீக்கமற நிறைகின்ற அவன் தோன்றி என்னைக் காக்கவேண்டும்.

(ஆணல்லன் பெண்ணல்லன் அலியும் அல்லன், காணலும் ஆகான் , உளன் அல்லன் இல்லை அல்லன்) நம்மாழ்வார் திருவாய்மொழி.

நான் உயிர் வாழ விரும்பவில்லை. அவிவேகத்தால் சூழப்பட்ட இந்த யானைப் பிறவியை விட்டு மோக்ஷத்தையே விரும்புகிறேன்.

( முதலையிடம் இருந்து விடுதலை அல்ல கஜேந்திரனின் குறிக்கோள். மோக்ஷம் அடைவதே அதன் நோக்கம்.)

உலகை ஆக்கியவரும், உலகே ஆகியவரும் , ஆயினும் உலகல்லாதவரும், உலகத்தையே உடைமையாகக் கொண்டவரும், உலகின் ஆத்மாவும், பிறப்பற்ற பிரம்மமும் ஆக விளங்கும் அவனை வணங்குகிறேன்.

யோகத்தால் கர்மங்கள் ஒடுங்கி யோகபாவனை கூடிய இதயத்தில் யோகிகள் எவனைப் பார்க்கின்றார்களோ அந்த யோகேச்வரனை நான் நமஸ்கரிக்கிறேன்.

எவனுடைய மாயையால் இந்த ஜீவன் தனது ஆத்மாவை அறிந்துகொள்ளவில்லையோ அந்த அளவுகடந்த மகிமை உடைய பகவானைச் சரண் அடைகிறேன்."

இவ்வாறு நிர்விசேஷப்ரம்மத்தை துதித்து நின்ற கஜேந்திரனிடம் மற்ற தேவர்கள் வராமல் போக, அப்போது அனைத்திற்கும் ஆத்மாவும் சர்வதேவஸ்வஹரிரூபியாகவும் உள்ள ஹரியானவர் வேதரூபியான கருடன் மேல் சக்ராயுதம் ஏந்தி அங்கு விரைந்து வந்தார்.,

அவரைக் கண்ட யானை தாமரை ஏந்திய தன் துதிக்கையைத் உயரத் தூக்கி மிகுந்த பிரயாசையுடன் "நாராயணா , அகிலகுருவே, பகவானே உனக்கு நமஸ்காரம்" என்று கூவிற்று.

கருணை மிகுந்தவராய் பகவான் தடாகத்தில் இருந்து யானையை முதலையுடன் தூக்கிவிட்டு சக்கராயுதத்தால் முதலை வாயைப் பிளந்து யானையை விடுவித்தார்.

ஸ்ரீமத்பாகவதம் - ஸ்கந்தம் 8
அத்தியாயம் 4

அத்தியாயம் 4
அப்போது பிரம்மாவையும் சிவனையும் முன்னிட்டுக்கொண்டு தேவர்களும் ரிஷிகளும்கந்தர்வர்களும் ஹரியின் அச்செயலைக் கொண்டாடிப் பூமாரி பொழிந்தனர்.

முதலையாக சாபம் பெற்றவன் ஹூஹூ என்ற கந்தர்வன் . அவன் ஒரு சமயம் ஆற்றில் தேவல ரிஷியின் காலைப் பிடித்து விளையாட்டாக இழுத்ததால் அவரால் சபிக்கப்பட்டு இப்போது தன் சுய ரூபத்தை அடைந்தான். கஜேந்திரனும் பகவானின் ஸ்பர்சத்தினால் அக்ஞானம் நீங்கப் பெற்று பகவானின் பாரிஷத பதவியை அடைந்தான்.
,
அவன் முன் ஜன்மத்தில் இந்த்ரத்யும்னன் என்ற அரசனாக இருந்தவன். அவன் மலயபர்வதம் சென்று பகவான் ஹரியை வழிபட்டுக் கொண்டிருந்தான். அபோது அங்கு அகஸ்திய முனிவர் வந்தார். அவன் மௌன வ்ரதத்தில் இருந்ததால் அவரை முறையாக வரவேற்காததால் அவர் சினந்து, "இவன் சாதுவல்ல. மதிகெட்டவன் பெரியோர்களை அவமதிப்பவன்.யானை போல் ஜடமான புத்தியுடைய இவன் யானையாகக் கடவது" என்று சபித்தார்.அதனால் யானையாகப் பிறந்தவனுக்கு முன் ஜன்ம நினைவாக ஹரிபக்தி தொடர்ந்தது.

(அவன் செய்த குற்றம் என்னவென்றால் எது தர்மம் என்பதை சரிவரப் புரிந்து கொள்ளாததே ஆகும். மௌனவ்ரதம் ஹரியை பூசிப்பது இவை சாதாரண தர்மம். மகான்களையும் பாகவதர்களையும் பூசிப்பது என்பது விசேஷ தர்மம். அப்போது சாதாரண தர்மம் இரண்டாவது இடம் பெறுகிறது.)

இந்த கஜேந்திரனின் சரிதத்தைக் கேட்பவருக்கு சுவர்க்கம் , கீர்த்தி இவை உண்டாகும். கலி தோஷத்தைப் போக்கும் என்று கூறிய சுகர் பகவான் எல்லோரும் கேட்டிருக்கையில் பகவான் கஜேந்திரனிடம் மொழிந்தது பற்றி விவரித்தார்.
பகவான் கூறியது.

" என்னையும் உன்னையும் இந்த தடாகம் மலை முதலிய காட்சிகளையும், எனது அவதாரங்களையும், சூரியன், அக்னி, சந்திரன், பிரணவம், சத்தியம், யோகமாயை, பசு, அழிவில்லாத தர்மம் , தக்ஷ புத்திரிகள், கங்கை முதலிய புண்ணிய நதிகளையும், சப்தரிஷிகளையும் , என்னுடைய ரூபங்களையும் யார் விடியற்காலையில் எழுந்து மனதை அடக்கி நினைக்கிறார்களோ அவர்கள் எல்லாப் பாவங்களில் இருந்தும் விடுபடுகின்றனர். அவர்களுக்கு நான் பிரயாண காலத்தில்தேளிவான மதியைத் தருகிறேன்."

Tuesday, February 19, 2019

Learn sanskrit course





Learn sanskrit course


This earth is paradise- Sanskrit subhashitam

यस्य पुत्रो वशीभूतो भार्या छन्दानुगामिनी।
विभवे यस्य सन्तुष्टिस्तस्य स्वर्ग इहैव हि॥
🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩
 भावार्थ : जिसका पुत्र वशीभूत हो, पत्नी वेदों के मार्ग पर चलने वाली हो और जो वैभव से सन्तुष्ट हो, उसके लिए यहीं स्वर्ग है।
🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩
Whose son is subjugated, the wife is walking on the path of the Vedas and for those who are contented with the glory, here it is Paradise.
🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩
आपका आज का दिन मंगलमय रहे।

Hari-Hara abheda - Sanskrit

Sridhara Swamin, in his invocation to the Bhagavatam says:
 
माधवोमाधवावीशौ सर्वसिद्धिविधायिनौ। वन्दे परस्परात्मानौ परस्परनुतिप्रियौ॥

I bow to Mādhava and Umādhava (Shiva) who are both 'Isha-s' Supreme Lords. They are capable of bestowing all accomplishments (to their devotees). They are both the selves of each other and both love to engage in the stuti of each other.

And Veda Vyasa in the Mahabharata:
रुद्रो नारायणश्चैव सत्त्वमेकं द्विधा कृतम्।
लोके चरति कौन्तेय व्यक्तिस्थं सर्वकर्मसु।। 12-350-27a 12-350-27b.

This idea of Hari-Hara abheda is admitted in the Smarta samparadaya. The smartas of Karnataka and Andhra chant these mantras as part of their daily three-time sandhyavandanam:

शिवाय विष्णुरूपाय शिवरूपाय विष्णवे । शिवस्य हृदयं विष्णुः विष्णोश्च हृदयं शिवः ॥८॥ यथा शिवमयो विष्णुरेवं विष्णुमयः शिवः । यथान्तरं न पश्यामि तथा मे स्वस्तिरायुषि ॥९॥ यथान्तरं न भेदाः स्युः शिवकेशवयोस्तथा ।[Skandopaniṣat]

[(obeisance to Śiva who is of the form of Viḷṣṇu, and to Viṣṇu of the form of Śiva. Śiva's heart (self) is Viṣṇu and Viṣṇu's self is Śiva. Just as Viṣṇu is fully verily Śiva, so too Śiva is fully verily Viṣṇu. As I do not see any difference between them, let me be prosperous and long-lived. Let there be no difference between Śiva and Keśava.

Om Tat Sat

Recite mangalastava of Lava & Kusha before reading Ramayanam

।। अथ लवकुशयोर्मङ्गलानि लिख्यन्ते ।।

श्रीराघवं दशरथात्मजमप्रमेयं सीतापतिं रघुकुलान्वयरत्नदीपम् ।

आजानुबाहुमरविन्ददलायताक्षं रामं निशाचरविनाशकरं नमामि ।। 1 ।।



कूजन्तं रामरामेति मधुरं मधुराक्षरम् ।

आरुह्य कविताशाखां वन्दे वाल्मीकिकोकिलम् ।। 2 ।।



वाल्मीकेर्मुनिसिंहस्य कवितावनचारिण: ।

शृण्वन् रामकथानादं को न याति परां गतिम् ।। 3 ।।



य: पिबन्सततं रामचरितामृतसागरम् ।

अतृप्तस्तं मुनिं वन्दे प्राचेतसमकल्मषम् ।। 4 ।।



गोष्पदीकृतवारीशं मशकीकृतराक्षसम् ।

रामायणमहामालारत्नं वन्दे ऽनिलात्मजम् ।। 5 ।।



अञ्जनानन्दनं वीरं जानकीशोकनाशनम् ।

कपीशमक्षहन्तारं वन्दे लङ्काभयङ्करम् ।। 6 ।।



आमिषीकृतमार्तण्डं गोष्पदीकृतवारिधिम् ।

तृणीकृतदशग्रीवमाञ्जनेयं नमाम्यहम् ।। 7 ।।



आञ्जनेयमतिपाटलाननं काञ्चनाद्रिकमनीयविग्रहम् ।

पारिजाततरुमूलवासिनं भावयामि पवमाननन्दनम् ।। 8 ।।



यत्र यत्र रघुनाथकीर्तनं तत्र तत्र कृतमस्तकाञ्जलिम् ।

बाष्पवारिपरिपूर्णलोचनं मारुतिं नमत राक्षसान्तकम् ।। 9 ।।



उल्लङ्घ्य सिन्धो: सलिलं सलीलं य: शोकवह्निं जनकात्मजाया: ।

आदाय तेनैव दहाह लङ्कां नमामि तं प्राञ्जलिराञ्जनेयम् ।। 10 ।।



मनोजवं मारुततुल्यवेगं जितेन्द्रियं बुद्धिमतां वरिष्ठम् ।

वातात्मजं वानरयूथमुख्यं श्रीरामदूतं मनसा स्मरामि ।। 11 ।।



रामाय रामभद्राय रामचन्द्राय वेधसे ।

रघुनाथाय नाथाय सीताया: पतये नम: ।। 12 ।।



वेदवेद्ये परे पुंसि जाते दशरथात्मजे ।

वेद: प्राचेतसादासीत्साक्षाद्रामायणात्मना ।। 13 ।।



शृण्वन्रामायणं भक्त्या य: पादं पदमेव वा ।

स याति ब्रह्मण: स्थानं ब्रह्मणा पूजित: सदा ।। 14 ।।



य: कर्णाञ्जलिसम्पुटैरहरह: सम्यक् पिबत्यादरा

द्वाल्मीकेर्वदनारविन्दगलितं रामायणाख्यं मधु ।

जन्मव्याधिजराविपत्तिमरणैरत्यन्तसोपद्रवं

संसारं स विहाय गच्छति पुमान्विष्णो: पदं शाश्वतम् ।। 15 ।।



वाल्मीकिगिरिसम्भूता रामसागरगामिनी ।

पुनाति भुवनं पुण्या रामायणमहानदी ।। 16 ।।



श्लोकसारसमाकीर्णं सर्गकल्लोलसङ्कुलम् ।

काण्डग्राहमहामीनं वन्दे रामायणार्णवम् ।। 17 ।।



रामं रामानुजं सीतां भरतं भरतानुजम् ।

सुग्रीवं वायुसूनुं च प्रणमामि पुन: पुन: ।। 18 ।।



जितं भगवता तेन हरिणा लोकधारिणा ।

अजेन विश्वरूपेण निर्गुणेन गुणात्मना ।। 19 ।।



इति लवकुशयोर्मङ्गलस्तवं पठित्वा रामायणं पठेत् ।  

Double meaning Sanskrit sloka - Parvati cried on Shiva falling....???!!

|| ॐ || 
|| सुभाषितरसास्वाद् || 
" कूटानि " [ ३०७ ] 
श्लोक—
शङ्करम पतितं दृष्ट्वा पार्वती हर्षनिर्भरा | 
रुरुदुः पन्नगाः सर्वे हा हा शङ्कर शङ्कर || 
अर्थ—शंकर को गिरा हुआ देखकर पार्वती अति आनंदित हो गयी | और सब पर्वत [ पन्नगा ] हा हा शंकर हा हा शंकर ऐसा कहकर रोने लगे | 
गुढार्थ—शंकर को गिरा हुआ देखकर, पार्वती कैसे आनन्दित होगी ? 
अब इस श्लोक में " शंकर और पार्वती " का दूसरा अर्थ लेना पड़ेगा | वह ऐसा – 
चंदन के उत्तम वृक्ष [ शंकर ] को गिरा  हुआ देखकर पर्वत में रहेनेवाली [ पार्वती ] भिल्लीण आनंदित हो गयी और उस चंदन को लिपटकर रहेनेवाले; उसके मादक सुगंध के कारण रहेनेवाले सांप [ पन्नगा ] शोक करने लगे " हा हा यह चंदन का उत्तम वृक्ष [ शंकर ] क्यों गिरा ? 
अब शंकर और पार्वती पर का श्लेषार्थ स्पष्ट हो गया | 
ॐॐॐॐॐ 
डॉ. वर्षा प्रकाश टोणगांवकर 
पुणे / महाराष्ट्र 
----------------------------------------

Roses & Lord Krishna - English poem

Courtesy:Smt.Dr.Saroja Ramanujam


I have four roses in my heart for you
my beloved Krishna of dark hue
one is red like your hand and feet
to behold which is ever a treat.

Another is of golden yellow
Like the bounty you bestow
The third one is gleaming white
Like your smile that shines bright

Last comes the lovely pink rose
Like the love in my heart that rose 
Remembering your face awesome
With eyes like lotuses that blossom

by sarojaRamanujam composed on Roseday

Sanskrit Ganga - kathopanishad

|| *ॐ* ||
" *संस्कृत-गङ्गा* " ( १८ ) 
-------------------------------------------------------------------------------------
" *कठोपनिषद्* "
कठोपनिषद् कृष्णयजुर्वेद की कठ शाखा का उपनिषद् है।इसमें दो अध्याय है और प्रत्येक अध्याय में तीन बिल्लियाँ है।इसमे यम-नचिकेता के आख्यानसे लौकिक जीवन की क्षणभड़्गुरता तथा ब्रह्म की शाश्वतता का सुन्दर विवेचन किया गया है।प्रेय तथा श्रेय की परस्पर भिन्नता तथा प्रेय के त्याग से ही श्रेय--परमात्मा की प्राप्ति का स्पष्ट विवेचन हुआ है साथ ही परमतत्व को स्पष्टतया लक्षित किया गया है।इस उपनिषद् में परमात्मज्ञान के साथ आतिथ्य के महत्व को प्रतिपादित किया गया है।समस्त वेद जिस परम पद का प्रतिपादन करते है,सम्पूर्ण तप का जो साध्य है वह परमपद "ओम" है। इस प्रकार यमराज ने ओड़्कार को ब्रह्म का प्रतीक बताकर इस (ब्रह्म) के स्वरूप का विशद एवं सुन्दर  प्रतिष्ठापन कठोपनिषद् में किया गया है।परमात्मा अणु से भी अणीयान् तथा महत् से भी महीयान् है।यह आत्मा (परमतत्व ) शरीररूपी रथ का स्वामी है।मानव मात्र का अन्तिम लक्ष्य यही आत्मा है।यह आत्मा सर्वव्यापक है ,वायु के समान सर्वत्र प्रविष्ट है तथा सूर्य के समान प्रकाशक है।वह स्वप्रकाश परब्रह्म ही सभी को प्रकाशित करता है----"तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति" (कठो•-२-२-१५ का उत्तरार्द्ध )
" *प्रश्नोपनिषद्* "
यह उपनिषद् अथर्ववेद की पिप्पलाद शाखा के ब्राह्मण के अन्तर्गत है।इसका नामकरण उपनिषद् में छः ऋषियों द्वारा पूछे गये प्रश्नों के प्राधान्य पर किया गया है।इस उपनिषद् में भरद्वाज पुत्र सुकेशा, शिवि के पुत्र सत्यकाम,गार्ग्य-सौर्यायणी, कोशलदेशीय आश्वालायन, विदर्भ के भार्गव तथा कत्य ऋषि के प्रपौत्र कबन्धी ने पिप्पलाद ऋषि से परब्रह्म  के ज्ञान की जिज्ञासा से श्रद्धावनत होकर अलग- अलग प्रश्न किये। इसका  का प्रतिपाद्य इन्ही छः प्रश्नों का उत्तर है।प्रथम प्रश्न में १६ मन्त्र, द्वितीय में १३ ,तृतीय में १२,चतुर्थ में ११,पञ्चम में ७ तथा षष्ठ में ८ मन्त्र है। उपनिषद् के प्रथम--भगवन् कुतो ह वा इमाः प्रज्ञाः प्रजायन्त इति (कबन्धी) प्रश्न के उत्तर में ऋषि पिप्पलाद ने प्रजापति के द्वारा तप के पश्चात् उत्पन्न रयि एवं प्राण को ही सृष्टि का कारण निरूपित किया है।भार्गव के तीन प्रश्नों के उत्तर में पिप्पलाद ने पञ्चमहाभूत, इन्द्रियाॅ,  अन्तःकरण  एवं  प्राण के द्वारा शरीरधारण की स्थिति तथा इनमें प्राण की सर्वश्रेष्ठता का प्रतिपादन किया है।आश्वालायन के छः प्रश्नों के उत्तर में महर्षि पिप्पलाद ने प्राणापन, उदान आदि वायु की व्याख्या कर इन सभी की उत्पत्ति परब्रह्म से निरूपित की है।गार्ग्य द्वारा जीवात्मा एवं परमात्मा के स्वरूप ज्ञान के सम्बन्ध में किये गये प्रश्न के उत्तर में कहा गया है कि उदात्त वायु ही मनुष्य को कर्म के फलस्वरूप (ह्रदयगुहा) में पहुँचाता है।सत्यकाम के प्रश्न का उत्तर देते हुए पिप्पलाद ने ॐकार को ही ब्रह्म के रूप में निर्देशित किया है।अन्तिम प्रश्न--'सोलह कलाओं वाले पुरुष के स्वरूप 'के उत्तर में ऋषि पिप्पलाद ने सृष्टि के क्रमिक विकास का वर्णन किया है।ब्रह्म से प्राण ,श्रद्धा,पञ्चमहाभूत, इन्द्रिय, अन्न,वीर्य, तप,मन्त्र, कर्म लोक--ये सभी सृष्टि का निर्माण कर अन्त में ब्रह्म में ही विलीन हो जाते है।इस प्रकार महर्षि पिप्पलाद ने ब्रह्म विषयक उपदेश का उपसंहार --'नातः परमस्तीति' से करके ब्रह्मत्व का अत्यन्त वैज्ञानिक विवेचन प्रस्तुत किया है।
------------------------------------------------------------------------------------
卐卐ॐॐ卐卐
   डाॅ. वर्षा प्रकाश टोणगांवकर 
पुणे /  महाराष्ट्र
🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁🍁

Vishnu Sahasranamam 25 to 36 in tamil

Courtesy:Smt.Dr,Saroja Ramanujam

விஷ்ணுஸஹஸ்ர நாமம்-6

25.ஸர்வ:-உபநிஷத் சொல்கிறது. 'அந்தர்பஹிஸ்ச தத் சர்வம் வ்யாப்ய நாராயண: ஸ்தித':- நாராயண சூக்தம். ஸர்வமும் அவனே ஆகாயம் போல எங்கும் வியாபித்து உள்ளும் புறமும் ஆக விளங்குகிறான்.

26. சர்வ: -( சிவ என்பதில் போல உச்சரிப்பு.) ச்ருணாதி இதி சர்வ: , ஹினஸ்தி ஸர்வா: பிரஜா: ஸம்ஹாரஸமயே, பிரளயகாலத்தில் எல்லாவற்றையும் சம்ஹரிக்கிறார் என்று பொருள் அதனால் ருத்ரனுக்கு சர்வ; என்று ஒரு பெயர்.

நாராயணனுக்கு அவர் பரப்ரம்மமாக சிருஷ்டி ஸ்திதி சம்ஹாரம் மூன்றுக்கும் காரணமாக இருந்தாலும், சர்வ: என்ற சொல்லிற்கு ஸ்வசரீரபூதானாம் அசுபமபி ச்ருணோதி என்ற அர்த்தத்தில் அவருடிய சரீரமான் இந்த உலகத்தின் அசுபத்தை நீக்குகிறார் என்ற பொருளிலும் இந்தச்சொல் பயன்படுத்தப்படுகிறது.

27. சிவ:- சிவம் என்றால் சுபம் என்று பொருள். நிஸ்த்ரைகுண்யதயா சிவ:- முக்குணமற்ற சுத்த சத்வத்தைக் குறிக்கும்.
இன்னொரு பொருள். 'சீங் சேதே,' -சீங் என்ற தாது தூங்குவது என்ற பொருளில் உபயோகப்படுத்தப்படுகிறது. அந்தப் பொருளில் சேதே இதி சிவ: என்ற அர்த்தத்தில் இது பாற்கடலில் பள்ளிகொண்ட பரந்தாமனைக் குறிக்கிறது.

நாராயணனே பரப்ரம்மம் என்று பார்க்கும்போது அவனை அவனி அறிந்திலது என்ற பொருளில் அவன் தூங்குவதாக பாவனை செய்யப்படுகிறது.

.28.ஸ்தாணு: - இந்தப் பெயர் சிவனைக் குறிக்கும் என்பது அறிந்ததே . இங்கு நாராயணனுக்கு எப்படி பொருந்தும் என்று பார்த்தால் , ஸ்தாணு என்ற வார்த்தைக்கு 'திஷ்டதே இதி ஸ்தாணு:' என்று பகுத்துப் பொருள் கொள்ளவேண்டும். அதாவது ஸ்திரமாக உள்ளது என்று பொருள். எவ்வாறு ஒரு மரத்தின் கிளைகள் இலைகள் இவை அசைந்தாலும் மரம் அசையாதோ அதே போல அசையும் அல்லது மாறும் இந்த உலகில் மாறாது ஸ்திரமாக இருந்து அருள் புரிபவன் என்று கொள்ளலாம்.

29. பூதாதி: -பூதானாம் ஆதி:: அதாவது எல்லா உயிர்களுக்கும் காரணன் என்று பொருள்.
30. நிதி: அவ்யய:- இந்த இரண்டு நாமங்களையும் சேர்த்துப பொருள் கூறுவர் பெரியோர். நிதி என்றால் நாம் அறிவோம். அவ்யய என்றால் அழியாத என்று பொருள்.இந்த உலகில் உள்ள எல்லா செல்வமும் அழியக்கூடியது. அழியாத நிதி எது? பகவான் தான்.

இதை வேதாந்த தேசிகர் வைராக்ய பஞ்சகத்தில் மிகவும் அழகாகக் கூறுகிறார்.
நாஸ்தி பித்ரார்ஜிதம் கிம்சித் ந மயா கிம்சித் ஆர்ஜிதம் 
அஸ்தி மே ஹஸ்திசைலாக்ரே வஸ்து பைதாமஹம் தனம்.
எனக்கு பித்ரார்ஜித சொத்து ஒன்றும் இல்லை. நானாகவும் எதுவும் சம்பாதிக்கவில்லை. ஆனால் என் பரம்பரை சொத்து அழியாதது ஒன்று உள்ளது அதுதான் இந்த அத்தி மலை வரதன் என்கிறார்.

பக்தர்களுக்கு அழியாத செல்வம் பகவானே. அதனால்தான் த்யாகராஜர் நிதி சால சுகமா ராமுனி சன்னிதி சேவா சுகமா என்று பாடினார்.

நிதி என்பதற்கு இன்னொரு பொருள் 'நிஸ்சயேன ஸர்வம் ஸதா அஸ்மின் நிதீயதே ,' அதாவது நிலையாக சேமிக்கும் பெட்டகம் என்பது. Sadedeposit vault! நாம் நம்மை அவனிடம் ஒப்படைத்து விட்டால் கவலை இன்றி நிம்மதியாக இருக்கலாம்.

உலகம் முடிவுறும்போது எல்லாம் அவனிடம் ஒடுங்குவதாலும் அவன் நிதி என்று சொல்லப்படுகிறான்.

31. ஸம்பவ: - இந்தச்சொல் சாதாரணமாக உண்டாகிறது என்ற அர்த்தத்தில் அறியப்படுகிறது. கும்ப சம்பவ: என்று அகஸ்தியருக்குப் பெயர் கும்பம் அல்லது குடத்தில் தோன்றியவர் என்ற பொருளில். இங்கு இந்தச்சொல் வேறு அர்த்தத்தில் சொல்லப்படுகிறது. 'ஸமீசீன: பாவ: ஸம்பவ:,' முழுமையாகத் தோன்றுதல். இது பகவானின் அவதாரத்தைக் குறிக்கிறது.

'சம்பவாமி யுகே யுகே – யுகம்தோறும் தோன்றுவேன்
யதா யதா ஹி தர்மஸ்ய க்லானிர்பவதி பாரத 
அப்யுத்தானம் அதர்மஸ்ய ததா ஆத்மானம் ஸ்ருஜாம்யஹம் – எப்போதெல்லா தர்மம் அழிவுற்று அதர்மம் மேலோங்குமோ அப்போதெல்லாம் நான் என்னைத் தோற்றுவிப்பேன் ,' என்று கீதையில் சொன்னவாறு.

32. பாவன:- பாவ்யதே அனேன இதி பாவன:- பவ என்றால் இருப்பது என்று பொருள். பாவ்யதே அனேன என்றால் எல்லாம் இருப்பது அல்லது வாழ்வது அவனாலே என்று பொருள்.

33. பர்த்தா- பிரபஞ்சத்திற்கு ஆதாரமாக இருந்து தாங்குபவன். சிருஷ்டி செய்வதால் பாவனா: என்று சொல்லப்படுகிறான். காப்பதினால் பர்த்தா என்று சொல்லப்படுகிறான்.

34. ப்ரபவ: - ப்ரக்ருஷ்ட: பவ: - உயர்ந்த நிலையில் உள்ளவர். 'உயர்வற உயர்நலம் உடையவன் எவனவன் ,;' என்று நம்மாழ்வார் வாக்குப்படி. 'ப்ரகர்ஷேண மகாபூதானி அஸ்மாத் ஜாயந்த,' பஞ்ச பூதங்களால் ஆன உலகம் அவனிடம் இருந்து தோன்றியதாலும் பிரபவ: எனப்படுகிறான்.

35. பிரபு: -ப்ரகர்ஷேண பவதி இதி பிரபு: - எல்லாவற்றிற்கும் மேலான அதிபதியானவன். 
'கதிர்பர்த்தா பிரபு: சாக்ஷீ,'- கீதை 
J
36. ஈஸ்வர: --ஈஸ்வர: சர்வபூதானாம் ஹ்ருத்தேசே அர்ஜுன திஷ்டதி 
ப்ராமயன் சர்வபூதானி யந்த்ராரூடானி மாயயா- கீதை 
ஈசிதும் சீலம் அஸ்ய இதி ஈஸ்வர: -எல்லாவற்றையும் நிர்வகிப்பவர். எல்லா உயிர்களுக்கும் உள்ளே இருந்து கொண்டு மாயையின் மூலம் பிரபஞ்சத்தை நடத்துபவர்.


Monday, February 18, 2019

Pulwama incident -sanskrit

courtesy:Sri.Narad Upadhyaya

दूरदर्शने सम्प्रति दृश्यमाणानि दुःखपूर्णानि वार्ताचित्राणि विक्ष्य श्वहीदानां माता, पिता, पत्नी, पुत्री इत्यादीनाम् अभिजनानां चक्षुषोः अश्रुधारां दृष्ट्वा च न केवलं मानवानां हृदयम् अपितु कठोरशिलाः अपि गलन्त्यः इव अनुभूयन्ते। भारतभूमीस्थाः सर्वे अपि मृत्कणाः रुदन्तः इव। जलं वायुः,आकाशः इत्यादयः सर्वे अपि करुणया वेदनया च मृयमाणाः इव। सम्पूर्णः निसर्गः एव शोकाकूलः इव। तथापि,
     रे नराधमाः ! राक्षसाः ! युष्माकं हृदयं केन पाषाणेन निर्मितम् ? अपेक्षां कुर्वन्तु किञ्चित् ! भवत्पुरतः एव  तत् दुर्दिनम् आसन्नम् अस्ति। एकैकः सः अश्रूबिन्दुः भवतां ध्वस्तुं सक्षमः अस्ति। तत् महत् अश्रूऋणं प्रत्यर्पयितुं सज्जाः तिष्ठन्तु। केन शब्देन एते नराधमाः धिक्करणीयाः , तादृशः समुचितः शब्दः अभिधाने अपि नास्ति। कोटिशः धिक् एतान् पाखण्डान् !!!

Pulwama pancakam sanskrit

पुल्वामापञ्चकम्
*****
(१)
काश्मीरस्य कृते ददाति विभवं स्वातन्त्र्यराज्यच्छलात्
तत्रत्येपि खले समस्थसुविधां नः सर्वकारोनिशम्।
ते तत्पक्वरसं पिबन्ति नितरां क्षीरं भुजंगा यथा
तच्छक्त्या सततं सृजन्ति विपदो निघ्नन्ति सैन्यान् मुहुः।।
(२)
सैन्यानां परमं सुकर्म सततं देशस्य रक्षाविधिः
सेवन्तेपि तया युताः सुमहसा देशं महानैष्ठिकाः।
नो युद्धं न च तत्स्थलं न पुरतो नो शौर्यताप्रस्तुति
र्भीतातंककरा विभिन्नकुपथैर्निघ्नन्ति सैन्यान् मुहुः।।
(३)
पाकिस्तानजना बलेनरहिता आतंकतत्त्वान्विताः
मूर्खाश्चौरसमाः प्रविश्य परमं देशं हि नो भारतम्।
काश्मीरस्य कथां निगद्य सततं कुर्वन्ति हिंसां बहुं
सैन्यान् देशजनान् निहत्य कुटिला वीराभिमाने रताः।।
(४)
पुल्वामानगरान्तिके मृतबलान् नत्वा भजे वेदनां
तेषां मुक्तिकृते नमामि च हरिं कैवल्यदाता हि सः।
तत्सन्तानगणा भवन्तु सुदृढास्त्यक्त्वातिशोकं ध्रुवं
पापा यान्तु यमालयं च रभसा देशो भवेत् प्रस्तुतः।।
(५)
हे मोदिन्! मदशालिनो रिपुकुलान्  हन्तुं कथं नीरवो
वीरार्जुनसमो गृहाण समरं चाणक्यतुल्यां मतिम्।
नानास्त्रैर्हर शत्रुदेशशठतां तत्सैन्यशिरांसि च
तद्देशं परिभज्य नव्यनृपतीन् संस्थापय सत्वरम्।।
                 (व्रजकिशोरः)