Sanskrit subhashitam

Courtesy:Sri.Shreyas Mohan

🖌सुभाषित-विज्ञानम् - 35📚

📝विद्वत्त्वं च नृपत्वं च 📖

मूलम्- 

विद्वत्त्वं च नृपत्वं च नैव तुल्ये कदाचन। (पाठ. तुल्यं)

स्वदेशे पूज्यते राजा विद्वान्‌ सर्वत्र पूज्यते॥

पदविभागः- 

विद्वत्त्वं च नृपत्वं च न एव तुल्ये कदाचन। स्वदेशे पूज्यते राजा विद्वान्‌ सर्वत्र पूज्यते॥

अन्वयः- 

विद्वत्त्वं च नृपत्वं च कदाचन न एव तुल्ये। राजा स्वदेशे पूज्यते। विद्वान्‌ (तु) सर्वत्र पूज्यते॥

प्रतिपदार्थः- 

विद्वत्त्वं च = पाण्डित्यं च ; scholarship

नृपत्वं च = राजत्वं च ; kinghood

कदाचन = कदापि ; never

न एव तुल्ये = न समाने ; not comparable

राजा = नृपः ; king

स्वदेशे = स्वस्य प्रदेशे ; in own country

पूज्यते = आद्रियते, आराध्यते ; is respected

विद्वान्‌ = पण्डितः ; scholar

सर्वत्र = सर्वेषु स्थलेषु ; everywhere

तात्पर्यम्- 

पाण्डित्यं राजत्वं च कदापि न समाने। राजा स्वस्य देशे एव पूज्यते। पण्डितः सर्वैः सम्मान्यते।

Scholarship and kinghood are never comparable. A king is worshipped in his own country whereas a scholar is respected everywhere.

प्रश्नाः- 

1. के न तुल्ये?

2. राजा कुत्र पूज्यते?

3. ------ सर्वत्र पूज्यते । (रिक्तस्थानं पूरयत।)

4. 'विद्वत्त्वं' इत्यस्य पदविश्लेषणं वदत?

5. 'स्वदेशे' इत्यत्र केन सप्तमी?✅